Feijóo belooft één miljoen nieuwe woningen in Spanje: jongeren krijgen belastingvoordeel en krakers moeten sneller weg
De Spaanse woningcrisis is een belangrijk onderwerp geworden in de aanloop naar de parlementsverkiezingen van 29 november. Oppositieleider Alberto Núñez Feijóo (Partido Popular) presenteert een ambitieus plan waarmee hij binnen vier jaar één miljoen woningen wil laten bouwen. Daarnaast belooft hij forse belastingvoordelen voor jonge huizenkopers, financiële stimulansen voor huurders en verhuurders en een nieuwe wet waarmee illegale woningbezetters binnen 48 uur moeten kunnen worden ontruimd. Maar hoe wil hij al die plannen uitvoeren en wat betekenen ze voor de Spaanse woningmarkt?
Eén miljoen nieuwe woningen in vier jaar
Tijdens een bijeenkomst in Sevilla op woensdag 21 oktober 2026 maakte Feijóo zijn woningplannen bekend.
Volgens de PP-leider is het woningtekort een van de grootste problemen waarmee Spanje momenteel te maken heeft.
Hij wil daarom dat in de volgende regeerperiode één miljoen nieuwe woningen worden gerealiseerd.
Dat komt neer op gemiddeld 250.000 woningen per jaar.
Het is een bijzonder ambitieuze doelstelling, zeker wanneer deze wordt vergeleken met het huidige bouwtempo.
Feijóo verwees naar cijfers waaruit blijkt dat Spanje jaarlijks ongeveer 240.000 nieuwe huishoudens telt, terwijl er minder dan 100.000 woningen worden opgeleverd.
Daardoor groeit volgens de oppositieleider het tekort aan betaalbare woningen.
De belofte van één miljoen woningen is voorlopig een politiek doel. Er is nog geen vastgesteld en gefinancierd uitvoeringsprogramma waarmee vaststaat dat deze aantallen daadwerkelijk worden gehaald.
Bouwvergunningen binnen 90 dagen
Een belangrijke maatregel in het plan is het versnellen van de bouwprocedures.
Volgens Feijóo duurt het in Spanje veel te lang voordat bouwprojecten toestemming krijgen.
Hij wil daarom een systeem invoeren waarbij een gemeente onder bepaalde voorwaarden maximaal 90 dagen krijgt om op een bouwaanvraag te reageren.
Blijft een beslissing binnen die termijn uit, dan zou de vergunning in beginsel automatisch als verleend moeten gelden.
Deze procedure staat bekend als silencio administrativo positivo.
Het doel is te voorkomen dat woningprojecten maandenlang of zelfs jarenlang blijven liggen door administratieve vertraging.
Toch is de uitvoering juridisch ingewikkeld.
Bouwplannen moeten namelijk blijven voldoen aan regels voor ruimtelijke ordening, veiligheid en milieubescherming.
Hoe de automatische goedkeuring met deze wettelijke verplichtingen wordt gecombineerd, moet nog worden uitgewerkt.
Overheid moet meer bouwgrond beschikbaar stellen
De PP wil daarnaast meer publieke grond inzetten voor woningbouw.
Volgens Feijóo beschikken verschillende overheidsorganisaties over terreinen die geschikt kunnen zijn voor nieuwe woningen.
Zijn partij wil die grond beter in kaart brengen en sneller beschikbaar maken.
Daarvoor wordt onder andere een landelijk overzicht van beschikbare bouwgrond voorgesteld.
Ook wil Feijóo de Spaanse grondwetgeving hervormen, zodat procedures eenvoudiger worden en plannen minder snel vastlopen.
Het gaat hierbij om de Ley del Suelo, de wetgeving rond grondgebruik en ruimtelijke ordening.
Dat is geen wijziging van de Spaanse grondwet, maar een hervorming van bestaande regels voor de ontwikkeling van bouwlocaties.
Grote belastingverlaging voor jongeren onder de 40
Een tweede belangrijk onderdeel van het plan richt zich op jongeren die hun eerste woning willen kopen.
Feijóo wil de belastingen bij de aankoop voor deze groep met 60% verlagen.
Het gaat onder meer om de btw op nieuwe woningen en de overdrachtsbelasting op bestaande woningen.
In Spanje worden deze belastingen aangeduid als IVA en ITP.
Daarnaast wil de PP dat het resterende belastingbedrag onder voorwaarden kan worden uitgesteld.
Jonge kopers zouden de betaling dan over een langere periode kunnen spreiden, bijvoorbeeld gedurende de looptijd van hun hypotheek.
Feijóo presenteert dit als een manier om de hoge financiële drempel bij het kopen van een woning te verlagen.
De exacte voorwaarden, inkomensgrenzen en toepasselijke woningtypes moeten nog wettelijk worden vastgelegd.
Hoeveel kan een jonge huizenkoper besparen?
Tijdens de presentatie gaf Feijóo een voorbeeld van een jongere die een woning van € 250.000 wil kopen.
Volgens hem zouden de voorgestelde belastingmaatregelen deze koper ongeveer € 25.000 aan directe aankoopkosten kunnen besparen of uitstellen.
Daarbij is een belangrijk onderscheid noodzakelijk.
Een belastingverlaging betekent dat iemand daadwerkelijk minder belasting betaalt.
Bij belastinguitstel moet het resterende bedrag later alsnog worden voldaan.
Feijóo wil beide maatregelen combineren.
De precieze besparing hangt daarom af van de aankoopprijs, het soort woning, de regio en de voorwaarden die uiteindelijk in de wet worden opgenomen.
Ook moet rekening worden gehouden met notariskosten, registratiekosten en andere bijkomende uitgaven.
Hypotheekgaranties tot 100 procent
Een ander voorstel is het verruimen van overheidsgaranties voor jonge kopers.
Veel starters verdienen voldoende om maandelijks een hypotheek te betalen, maar hebben onvoldoende spaargeld voor het eigen inbrengbedrag.
Banken financieren bij reguliere hypotheken vaak niet de volledige aankoopprijs.
De PP wil dat de overheid onder voorwaarden garanties verstrekt waarmee jongeren een groter deel van de woningwaarde kunnen financieren.
Feijóo spreekt daarbij over garanties tot 100%.
Een overheidsgarantie betekent echter niet dat de woning gratis wordt of dat de koper geen lening hoeft terug te betalen.
De hypotheek blijft een financiële verplichting en de bank moet beoordelen of de aanvrager de maandlasten kan dragen.
Ook betekent een garantie van 100% niet automatisch dat alle aankoopkosten worden meegefinancierd.
Belastingvoordelen voor huurders en verhuurders
Niet alleen kopers krijgen aandacht in het woningplan.
Feijóo wil ook huurcontracten stimuleren die gedurende een langere periode betaalbaar blijven.
Daarvoor stelt hij belastingvoordelen voor aan zowel verhuurders als huurders.
De regeling zou gelden bij verlenging van bepaalde huurcontracten voor maximaal drie jaar, wanneer de jaarlijkse huurverhoging onder de inflatie blijft.
Volgens de PP kan dat huurders meer zekerheid geven.
Tegelijkertijd zouden verhuurders een financieel voordeel krijgen wanneer zij hun woning blijven verhuren.
De gedachte achter het voorstel is dat meer rechtszekerheid en fiscale stimulansen kunnen bijdragen aan een groter aanbod aan huurwoningen.
Of dit daadwerkelijk tot lagere huurprijzen leidt, hangt af van de uitwerking en van de bredere ontwikkelingen op de woningmarkt.
Krakers binnen 48 uur ontruimen
Een van de meest besproken voorstellen betreft illegale woningbezetting.
Feijóo wil een nieuwe anti-kraakwet invoeren waarmee woningbezetters in bepaalde situaties binnen 48 uur kunnen worden verwijderd.
Volgens de PP moeten particuliere eigenaren sneller hun eigendom kunnen terugkrijgen wanneer een pand zonder toestemming is bezet.
Het gaat om de aangekondigde Ley Antiokupas.
Belangrijk is dat de Spaanse wetgeving op dit moment al onderscheid maakt tussen huisvredebreuk in een daadwerkelijk bewoonde woning en de bezetting van een pand dat niet als privéverblijf wordt gebruikt.
Bij vastgestelde huisvredebreuk op heterdaad kan de politie onder bepaalde omstandigheden direct optreden.
Maar er bestaat geen algemene wettelijke regel die zegt dat krakers na precies 48 uur automatisch rechten op een woning verkrijgen.
De voorgestelde ontruimingstermijn van Feijóo is dus een politieke hervorming en niet de beschrijving van een regel die nu voor alle woningen geldt.
Drie wetten in de eerste honderd regeringsdagen
Feijóo wil snel beginnen wanneer hij een regering kan vormen.
Hij heeft aangekondigd binnen de eerste honderd regeringsdagen drie belangrijke wetsvoorstellen door de ministerraad te willen laten goedkeuren.
Het gaat om een nieuwe anti-kraakwet, een hervorming van de Ley del Suelo en een aanpassing van de Ley de Propiedad Horizontal.
Die laatste wet regelt onder andere de rechten en verplichtingen binnen verenigingen van appartementseigenaren.
De voorstellen moeten volgens de PP bijdragen aan meer woningbouw en duidelijkere regels voor eigenaren.
Toch betekent goedkeuring door de ministerraad niet automatisch dat een wetsvoorstel al van kracht is.
Daarvoor kunnen ook parlementaire behandeling, goedkeuring en officiële publicatie noodzakelijk zijn.
Wat betekent het plan voor buitenlandse huizenkopers?
Ook Nederlanders en Belgen die een woning in Spanje bezitten of willen kopen, kunnen in de toekomst met wijzigingen te maken krijgen.
Snellere bouwprocedures kunnen op langere termijn invloed hebben op het nieuwbouwaanbod.
De aangekondigde maatregelen tegen illegale woningbezetting zijn bovendien interessant voor eigenaren van tweede woningen.
Maar de belastingvoordelen voor jongeren zijn niet automatisch bedoeld voor iedere buitenlandse koper.
Of iemand in aanmerking komt, zal afhangen van onder meer leeftijd, fiscale situatie, gebruik van de woning en de definitieve wettelijke voorwaarden.
Wie nu een woning in Spanje koopt, kan daarom niet alvast uitgaan van toekomstige belastingverlagingen of nieuwe garantieregelingen.
Waarom is één miljoen woningen bouwen zo moeilijk?
Het bouwen van één miljoen woningen in vier jaar vraagt meer dan alleen politieke wil.
Er moet voldoende grond beschikbaar zijn waarop daadwerkelijk gebouwd mag worden.
Ook moeten gemeenten vergunningen kunnen verwerken en moeten er voldoende bouwbedrijven, vakmensen en materialen beschikbaar zijn.
Daarnaast zijn investeringen noodzakelijk in wegen, water, elektriciteit en andere voorzieningen.
Niet ieder beschikbaar perceel is automatisch geschikt voor woningbouw.
Vooral in landelijke gebieden gelden vaak beperkingen die bepalen wat op een stuk grond gebouwd mag worden.
Het voorstel om vergunningen te versnellen kan bepaalde vertragingen verminderen, maar lost niet automatisch alle tekorten in de bouwsector op.
Oppositie en regering verschillen van aanpak
De PP legt met haar plannen vooral nadruk op uitbreiding van het woningaanbod, fiscale voordelen en meer rechtszekerheid voor eigenaren.
De PSOE van premier Pedro Sánchez richt zich in haar woningbeleid onder andere op huurdersbescherming, betaalbare publieke huisvesting en maatregelen tegen buitensporige huurstijgingen.
Beide benaderingen zijn onderwerp van politiek debat.
Voorstanders van snellere bouw en belastingverlagingen verwachten dat extra aanbod de prijsdruk kan verminderen.
Voorstanders van strengere huurregulering benadrukken dat huurders ook op korte termijn bescherming nodig hebben tegen hoge woonlasten.
Welke combinatie van maatregelen daadwerkelijk tot beter betaalbare woningen leidt, hangt af van de uitvoering en de omstandigheden op de woningmarkt.
Ook splitsen van grote woningen voorgesteld
Naast nieuwbouw kijkt de PP naar mogelijkheden om bestaande woningen beter te benutten.
Partijbestuurder Juan Bravo opperde op 22 oktober om grote appartementen waar mogelijk op te splitsen in meerdere kleinere zelfstandige woningen.
Dat zou extra woonruimte kunnen opleveren zonder dat er een volledig nieuw gebouw hoeft te worden neergezet.
Maar ook hier gelden beperkingen.
Het splitsen van een appartement kan afhankelijk zijn van gemeentelijke vergunningen, minimale woonoppervlaktes, bouwkundige eisen en regels van de vereniging van eigenaren.
Het is bovendien niet op iedere locatie technisch of economisch haalbaar.
De maatregel kan daarom een aanvulling zijn, maar vervangt grootschalige nieuwbouw niet.
Verkiezingen bepalen of plannen werkelijkheid worden
De woningplannen van Feijóo maken deel uit van de verkiezingsvoorstellen van de Partido Popular.
Spanje gaat op zondag 29 november 2026 naar de stembus voor vervroegde parlementsverkiezingen.
Of de PP haar plannen kan uitvoeren, hangt af van de verkiezingsuitslag, eventuele regeringsonderhandelingen en de steun voor nieuwe wetgeving.
Ook de samenwerking met autonome regio’s en gemeenten wordt belangrijk, omdat veel verantwoordelijkheden voor ruimtelijke ordening en woningbouw regionaal en lokaal zijn geregeld.
Feijóo heeft aangekondigd daarom zo snel mogelijk een overleg met regionale presidenten en gemeenten te willen organiseren.
Grote beloften voor een woningmarkt onder druk
Met zijn plan wil Feijóo inspelen op de groeiende problemen van Spaanse starters, huurders en huiseigenaren.
Eén miljoen nieuwe woningen, lagere aankoopbelastingen, hypotheekgaranties en snellere procedures vormen de belangrijkste onderdelen.
Tegelijkertijd zijn er nog veel vragen over de financiering, uitvoerbaarheid en de termijn waarop inwoners werkelijk verandering zullen merken.
De plannen zijn omvangrijk, maar voorlopig blijven het verkiezingsbeloften. Pas wanneer een nieuwe regering is gevormd en de benodigde wetten zijn aangenomen, wordt duidelijk welke maatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd.
