Drugskartels in Andalusië worden steeds gewelddadiger: ‘We zien een militarisering van de onderwereld’

De georganiseerde drugshandel in Andalusië verandert snel. Criminele organisaties beschikken volgens het Spaanse Openbaar Ministerie steeds vaker over zware wapens, geavanceerde technologie en professioneel georganiseerde teams.

De Fiscalía Superior de Andalucía spreekt zelfs van een zekere ‘militarisering’ van de drugswereld.

Aanvalswapens, automatische vuurwapens, nachtkijkers, drones, beveiligingscamera’s en apparatuur om communicatiesignalen te verstoren worden volgens justitie steeds vaker aangetroffen bij drugsorganisaties.

Ook zouden sommige groepen mensen inzetten die ervaring hebben met recente gewapende conflicten.

Andalusië belangrijk knooppunt voor Europese drugshandel

Volgens het jaarverslag van het Andalusische Openbaar Ministerie heeft de regio zijn positie als een van de belangrijkste knooppunten van de Europese drugshandel verder versterkt.

De ligging speelt daarbij een grote rol.

Slechts ongeveer 14 kilometer zee scheidt Zuid-Spanje bij de Straat van Gibraltar van Marokko.

Daardoor is de regio al jarenlang een belangrijke toegangspoort voor hasj.

Maar inmiddels gaat het allang niet meer alleen om cannabis en hasj.

Vooral de hoeveelheid cocaïne die via Andalusië Europa binnenkomt, neemt sterk toe.

Tot 13 ton cocaïne tegelijk

Via de haven van Algeciras worden enorme partijen cocaïne onderschept.

Volgens de Fiscalía zijn in containers afzonderlijke zendingen ontdekt die opliepen tot:

13.000 kilo cocaïne.

Ook narcolanchas, die vroeger vooral werden gebruikt voor hasj vanuit Noord-Afrika, worden steeds vaker ingezet om cocaïne vanaf grote schepen op zee naar Spanje te vervoeren.

De drugs worden vervolgens via Andalusië verder over Europa verspreid.

Guadalquivir nieuwe belangrijke route

Ook de rivier Guadalquivir speelt een steeds grotere rol.

Vanuit de Atlantische Oceaan kunnen snelle boten via de rivier richting het binnenland varen.

In het gebied zijn de afgelopen periode verschillende enorme partijen cocaïne onderschept.

Daarmee is het gebied tussen Cádiz, de monding van de Guadalquivir en Sevilla uitgegroeid tot een strategische route voor internationale drugsorganisaties.

Niet meer alleen Campo de Gibraltar

Jarenlang lag de nadruk vooral op het Campo de Gibraltar en plaatsen zoals:

• Algeciras
• La Línea de la Concepción
• Barbate
• Tarifa

Maar de activiteiten verspreiden zich steeds verder.

Ook:

• Huelva
• Sevilla
• Málaga
• Costa del Sol
• Granada
• Almería

spelen inmiddels een belangrijke rol binnen verschillende onderdelen van de drugshandel.

Steeds meer oorlogswapens

Een van de grootste zorgen van justitie is de hoeveelheid zware wapens.

De Fiscalía meldt steeds vaker vondsten van:

• AK-47-achtige aanvalsgeweren;
• automatische wapens;
• machinepistolen;
• handvuurwapens;
• jachtwapens;
• en ander militair wapentuig.

In Cádiz alleen werden tijdens verschillende operaties onder andere meerdere Kalasjnikovs, automatische wapens en machinepistolen aangetroffen.

In Almería werden volgens de landelijke Fiscalía zelfs tientallen vuurwapens en een raketwerper in beslag genomen.

Politie beschoten met AK-47’s

Dat de wapens niet alleen ter afschrikking worden gebruikt, bleek onder meer bij een grote politieactie rond Isla Mayor in Sevilla.

Tijdens een operatie tegen de handel in hasj vluchtten vijf verdachten naar een loods.

Van daaruit werd met AK-47-aanvalsgeweren op politieagenten geschoten.

Een agent raakte ernstig gewond, ondanks zijn kogelwerende vest.

De verdachten werden later in Málaga en Marbella aangehouden.

Daar werden opnieuw drugs, vuurwapens en een drone gevonden.

Criminelen met ervaring uit conflictgebieden

Opvallend is volgens het Openbaar Ministerie ook de internationalisering van de groepen.

Binnen professionele criminele teams worden steeds vaker mensen uit onder andere:

• Balkanlanden;
• Oekraïne;
• en andere delen van Oost-Europa

aangetroffen.

Volgens het regionale rapport bevinden zich onder hen ook personen met ervaring uit recente gewapende conflicten.

Dat betekent niet dat iedere drugsbende uit voormalige militairen bestaat en ook is niet duidelijk op welke schaal dergelijke mensen bewust worden gerekruteerd.

Maar justitie ziet wel dat sommige groepen beschikken over kennis en vaardigheden die veel verder gaan dan traditionele straatcriminaliteit.

Criminele teams steeds professioneler

De moderne drugsorganisatie bestaat bovendien niet alleen uit iemand die een boot bestuurt en iemand die de drugs ontvangt.

Voor één grote partij kunnen tientallen mensen worden ingezet.

Daaronder bevinden zich bijvoorbeeld:

• bootbestuurders;
• chauffeurs;
• uitkijkposten;
• mensen die politiebewegingen volgen;
• bewakers;
• logistieke medewerkers;
• mensen die drugs opslaan;
• geldkoeriers;
• technici;
• en personen die andere criminelen beschermen of aanvallen.

Bij sommige operaties zijn tientallen mensen tegelijk betrokken.

Drones en nachtzichtapparatuur

De criminelen investeren ondertussen grote bedragen in technologie.

Volgens de Fiscalía worden onder meer gebruikt:

• drones;
• nachtzichtapparatuur;
• beveiligingscamera’s;
• versleutelde communicatie;
• GPS-systemen;
• signaalverstoorders;
• snelle voertuigen;
• en krachtige communicatieapparatuur.

Daarmee kunnen organisaties politieactiviteiten volgen en drugsoperaties vrijwel als logistieke missies organiseren.

Helikopters ingezet

Zelfs helikopters duiken op in onderzoeken naar internationale drugshandel.

Ze kunnen worden gebruikt om ladingen, personen of materieel snel te verplaatsen.

Ook worden vliegtuigen en andere luchtmiddelen gebruikt in internationale smokkelroutes.

De combinatie van lucht, zee en land maakt opsporing steeds ingewikkelder.

Narcolanchas worden groter

De bekende snelle narcolanchas ontwikkelen zich eveneens verder.

Nieuwe boten zijn groter en kunnen veel langer op zee blijven.

Daardoor hoeven ze niet voortdurend terug naar de kust.

Ze kunnen op open zee wachten op moederschipachtige vaartuigen, drugs overnemen en later naar een geschikt moment zoeken om aan land te gaan.

Complete brandstofindustrie voor narcolanchas

Rond die boten is inmiddels zelfs een aparte illegale bedrijfstak ontstaan.

In Spanje wordt dit petaqueo genoemd.

Criminele groepen slaan enorme hoeveelheden benzine op om narcolanchas op zee te bevoorraden.

Daarvoor worden onder meer gebruikt:

• bestelwagens;
• vrachtwagens;
• ondergrondse tanks;
• garages;
• opslagloodsen;
• en grote brandstofcontainers.

Sommige netwerken houden zich vrijwel uitsluitend bezig met brandstofvoorziening.

Tienduizenden liters benzine tussen woningen

Justitie waarschuwt daarbij niet alleen voor criminaliteit, maar ook voor het gevaar voor omwonenden.

Grote hoeveelheden brandstof worden soms opgeslagen in garages onder appartementen of vlak bij woonwijken.

Een brand of explosie kan daar enorme gevolgen hebben.

De Fiscalía waarschuwt dat dit soort situaties niet als normaal mogen worden beschouwd.

Criminelen beroven elkaar

Een ander verschijnsel zijn de zogenaamde vuelcos.

Daarbij probeert de ene criminele organisatie een partij drugs van een andere organisatie te stelen.

Specialistische groepen zoeken uit:

• waar drugs worden opgeslagen;
• wanneer een transport plaatsvindt;
• hoeveel bewakers aanwezig zijn;
• en waar de lading naartoe gaat.

Vervolgens proberen ze de partij met geweld te veroveren.

Dat leidt regelmatig tot ontvoeringen, schietpartijen en afrekeningen.

222 strafzaken rond wapenbezit

Volgens het Andalusische Fiscalía-rapport werden in 2025:

222 strafrechtelijke procedures rond illegaal wapenbezit

geopend.

Daarnaast noemt het verslag onder meer een moordzaak en een gewapende aanval op een weg waarbij werd geschoten en mensen ernstig gewond raakten.

De aanklagers zien daarmee een duidelijke relatie tussen de groei van de drugshandel en zwaarder geweld.

Costa del Sol heeft andere vorm van criminaliteit

Aan de Costa del Sol ziet het probleem er volgens justitie weer anders uit.

Daar opereren veel internationale organisaties die minder zichtbaar zijn dan de groepen met narcolanchas rond Cádiz en Huelva.

Plaatsen als Marbella en Estepona functioneren volgens de Fiscalía als ontmoetingsplaats voor internationale criminele netwerken.

Daar draait het onder andere om:

• cocaïnehandel;
• witwassen;
• vastgoed;
• luxe voertuigen;
• internationale geldstromen;
• bedrijven;
• en onderlinge samenwerking tussen criminele organisaties.

Vastgoed gebruikt voor witwassen

Geld uit de drugshandel wordt vaak niet als contant geld bewaard.

Het wordt geïnvesteerd in de reguliere economie.

Criminele organisaties gebruiken onder andere:

• woningen;
• villa’s;
• bedrijven;
• restaurants;
• luxe auto’s;
• boten;
• cryptovaluta;
• en constructies met buitenlandse ondernemingen

om de herkomst van geld te verhullen.

Voor justitie wordt financieel onderzoek daardoor minstens zo belangrijk als het onderscheppen van drugs.

Granada centrum van illegale cannabisteelt

In Granada speelt vooral de illegale cannabisteelt een belangrijke rol.

Grote hoeveelheden marihuana worden binnenshuis gekweekt.

Daarbij wordt vaak illegaal elektriciteit afgetapt.

Het enorme energieverbruik van dergelijke kwekerijen veroorzaakt in sommige kwetsbare wijken regelmatig stroomstoringen.

Volgens justitie worden ook hier steeds vaker internationale organisaties actief.

Sevilla verandert van producent naar exporteur

Sevilla ontwikkelt zich ondertussen van een gebied waar cannabis vooral werd geproduceerd en opgeslagen naar een belangrijk distributie- en exportgebied.

Ook de ligging aan de Guadalquivir maakt de provincie aantrekkelijk voor internationale drugsnetwerken.

Bijna 5.000 onderzoeken naar drugsgerelateerde criminaliteit

In het regionale Fiscalía-verslag werden over 2025 in Andalusië 4.971 voorbereidende onderzoeken geregistreerd die verband hielden met delicten tegen de volksgezondheid.

Daarnaast steeg het aantal zwaardere misdrijven binnen de totale strafrechtelijke activiteit met ongeveer 13%.

Het Openbaar Ministerie waarschuwt vooral dat onderzoeken steeds omvangrijker en ingewikkelder worden.

Aanklagers vragen versterking

Vooral in Marbella en Almería zijn volgens de Fiscalía meer gespecialiseerde aanklagers nodig.

Een groot drugsdossier kan tegelijkertijd betrekking hebben op:

• drugshandel;
• wapenbezit;
• witwassen;
• smokkel;
• belastingconstructies;
• geweld;
• internationale rechtshulp;
• en tientallen verdachten.

Dergelijke onderzoeken kunnen jaren duren.

Niet langer alleen een probleem aan de kust

De waarschuwing van het Openbaar Ministerie maakt duidelijk dat de drugshandel in Andalusië veel verder gaat dan de bekende beelden van snelle boten op stranden.

Er is inmiddels sprake van een compleet crimineel ecosysteem.

Van cannabisplantages in Granada tot cocaïnecontainers in Algeciras, van brandstofdepots in woonwijken tot internationale witwasnetwerken in Marbella.

En vooral de combinatie van enorme financiële middelen, internationale organisaties, moderne technologie en steeds zwaardere wapens baart de Spaanse autoriteiten zorgen.

Volgens het Openbaar Ministerie is dat de belangrijkste reden waarom nu openlijk wordt gesproken over een toenemende militarisering van de drugshandel in Zuid-Spanje.