Pedro Sánchez doorbreekt Spaanse traditie: eerste premier die vloeiend Engels spreekt

Voor veel Europese regeringsleiders is het vanzelfsprekend om zich tijdens internationale bijeenkomsten in het Engels uit te drukken. In Spanje lag dat lange tijd anders.

Premier Pedro Sánchez vormt daarop een opvallende uitzondering. Hij geldt als de eerste Spaanse regeringsleider sinds de terugkeer van de democratie die tijdens zijn ambtsperiode vloeiend Engels spreekt en het ook regelmatig publiekelijk gebruikt.

Tijdens zijn recente verblijf in New York voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties liet Sánchez opnieuw zien hoe gemakkelijk hij zich in het Engels beweegt.

Geen tolk nodig

Tijdens internationale ontmoetingen, interviews en informele gesprekken schakelt Sánchez zonder veel moeite over op het Engels.

Dat lijkt misschien weinig bijzonder, maar voor een Spaanse premier is het historisch gezien opvallend.

Zijn voorgangers maakten vrijwel altijd gebruik van tolken wanneer gesprekken in het Engels werden gevoerd.

Sánchez kan daardoor tijdens internationale toppen rechtstreeks met andere regeringsleiders, journalisten en bestuurders communiceren.

Internationale ervaring

De taalvaardigheid van Sánchez komt niet uit de lucht vallen.

Voordat hij een prominente rol kreeg in de Spaanse politiek werkte hij internationaal.

Zo was hij actief bij het Europees Parlement en werkte hij eind jaren negentig in Bosnië-Herzegovina voor het kantoor van de Hoge Vertegenwoordiger van de internationale gemeenschap.

Engels was daar een belangrijke werktaal.

Ook studeerde Sánchez in Brussel en werkte hij in een internationale omgeving waarin verschillende talen dagelijks werden gebruikt.

Naast Spaans spreekt hij ook Frans en heeft hij kennis van andere Europese talen.

Groot verschil met eerdere Spaanse premiers

Dat een Spaanse regeringsleider vloeiend Engels spreekt, was lange tijd allesbehalve vanzelfsprekend.

Voormalig premier Felipe González sprak bijvoorbeeld goed Frans, maar nauwelijks Engels.

José María Aznar probeerde tijdens zijn premierschap wel Engels te spreken, maar beheerste de taal destijds slechts beperkt. Na zijn politieke loopbaan verbeterde zijn Engels aanzienlijk.

José Luis Rodríguez Zapatero gebruikte tijdens internationale optredens vrijwel altijd Spaans.

Ook Mariano Rajoy stond bekend om zijn beperkte Engels.

Beroemd moment van Mariano Rajoy

Een van de bekendste voorbeelden vond plaats toen Mariano Rajoy tijdens een internationale ontmoeting probeerde uit te leggen hoe ingewikkeld een politieke kwestie was.

Hij zei:

“It’s very difficult, todo esto.”

De mengeling van Engels en Spaans werd jarenlang aangehaald als voorbeeld van de taalproblemen waarmee sommige Spaanse politici worstelden.

Bij een andere gelegenheid weigerde Rajoy een vraag van een BBC-journalist in het Engels te beantwoorden.

Ook Ana Botella werd beroemd met haar Engels

Een andere bekende taalblunder kwam in 2013 van de toenmalige burgemeester van Madrid, Ana Botella.

Tijdens de presentatie van Madrids kandidatuur voor de Olympische Spelen van 2020 hield zij een toespraak in het Engels.

Daarin sprak ze de inmiddels beroemde woorden over:

“a relaxing cup of café con leche in Plaza Mayor.”

De uitspraak werd in Spanje massaal gedeeld en geparodieerd.

Madrid kreeg uiteindelijk de Olympische Spelen niet toegewezen.

Sánchez gebruikt Engels juist bewust

Pedro Sánchez doet het tegenovergestelde.

Hij kiest er tijdens buitenlandse optredens regelmatig bewust voor rechtstreeks Engels te spreken.

Dat gebeurde de afgelopen jaren onder andere:

• tijdens Europese toppen;
• in interviews met internationale media;
• tijdens bezoeken aan de Verenigde Staten;
• bij internationale conferenties;
• en in gesprekken met buitenlandse regeringsleiders.

Ook tijdens zijn recente verblijf in New York communiceerde hij vrijwel voortdurend in het Engels.

Meer Spaanse ministers spreken goed Engels

Sánchez is bovendien niet de enige binnen de huidige Spaanse regering die zich internationaal gemakkelijk kan uitdrukken.

Minister van Economische Zaken Carlos Cuerpo spreekt zeer goed Engels.

Hij studeerde onder andere aan de London School of Economics en werkte eerder voor Europese instellingen.

Ook minister van Buitenlandse Zaken José Manuel Albares spreekt vloeiend Engels en Frans.

Voor een minister van Buitenlandse Zaken is dat uiteraard bijzonder praktisch, maar ook binnen andere ministeries neemt het gebruik van Engels toe.

Engels blijft zwak punt in Spanje

Onder de Spaanse bevolking blijft kennis van het Engels echter relatief beperkt.

Volgens het Europese Eurobarometer-onderzoek kan ongeveer:

38% van de Spanjaarden een gesprek in het Engels voeren.

Dat percentage is de afgelopen jaren wel sterk gestegen.

In vergelijking met het vorige grote Europese taalonderzoek nam het aandeel met ongeveer 16 procentpunten toe.

Dat betekent dat vooral jongere generaties aanzienlijk vaker Engels spreken dan hun ouders en grootouders.

Spanje heeft historische taalachterstand

Er zijn verschillende verklaringen voor de relatief beperkte kennis van het Engels.

Een belangrijke historische factor is de manier waarop buitenlandse films en televisieprogramma’s in Spanje worden uitgezonden.

Tijdens het regime van Francisco Franco werd in de jaren veertig vastgelegd dat buitenlandse films in het Castiliaans moesten worden nagesynchroniseerd.

Die traditie bestaat grotendeels nog altijd.

Waar inwoners van landen als Nederland, Zweden en Denemarken dagelijks Engels horen op televisie, krijgen Spanjaarden buitenlandse films en series meestal volledig in het Spaans te horen.

Daardoor is de dagelijkse blootstelling aan Engels veel kleiner.

Onderwijs verandert

Ook het onderwijs is inmiddels sterk veranderd.

Engels wordt tegenwoordig vanaf jonge leeftijd aangeboden en steeds meer Spaanse scholen werken gedeeltelijk tweetalig.

Jongeren komen bovendien via:

• sociale media;
• YouTube;
• streamingdiensten;
• games;
• muziek;
• internationale reizen

veel vaker met Engels in aanraking dan eerdere generaties.

Dat is terug te zien in de cijfers.

Grote verandering binnen één generatie

De taalvaardigheid van Sánchez staat daarmee symbool voor een bredere verandering binnen Spanje.

Een generatie geleden was het nog opvallend wanneer een Spaanse toppoliticus zonder tolk een internationaal gesprek kon voeren.

Tegenwoordig wordt van jongere politici, diplomaten en hoge ambtenaren steeds vaker verwacht dat zij minstens goed Engels spreken.

Politiek voordeel op internationale bijeenkomsten

Taalvaardigheid kan bovendien praktische voordelen bieden.

Tijdens internationale toppen vindt een deel van het diplomatieke overleg buiten de officiële vergaderingen plaats.

Regeringsleiders spreken elkaar bijvoorbeeld:

• in gangen;
• tijdens diners;
• tijdens korte ontmoetingen;
• voorafgaand aan vergaderingen;
• of tijdens informele bijeenkomsten.

Wie rechtstreeks met andere leiders kan praten, hoeft daarbij niet voortdurend op een tolk te wachten.

Dat maakt persoonlijke contacten eenvoudiger.

Sánchez opvallende uitzondering in Spaanse politieke geschiedenis

Los van zijn politieke standpunten heeft Pedro Sánchez daarmee iets bereikt wat zijn voorgangers nauwelijks lukte.

Hij kan Spanje internationaal vertegenwoordigen en tegelijkertijd vrijwel moeiteloos communiceren in de belangrijkste internationale voertaal.

Wat in veel Noord-Europese landen al tientallen jaren normaal is, betekende voor Spanje een duidelijke breuk met het verleden.

En nu steeds meer jongere Spanjaarden Engels leren, zou Sánchez weleens de eerste van een nieuwe generatie Spaanse politieke leiders kunnen zijn voor wie spreken zonder tolk de normaalste zaak van de wereld wordt.