Grote politieactie op strand van Ceuta: migrantenkamp wordt ontruimd vlak voor bezoek koning Felipe

De Spaanse politie is zondagochtend begonnen met een grote operatie om het omvangrijke migrantenkamp op het strand El Trampolín in Ceuta gedeeltelijk te ontruimen.

Meer dan 350 agenten werden ingezet, ondersteund door tientallen politiebusjes, speciale eenheden, pantservoertuigen, drones en boten van de Guardia Civil.

Volgens de politie verblijven er momenteel meer dan 3.500 migranten in het geïmproviseerde kamp.

De operatie vindt plaats ruim een week voordat koning Felipe VI en koningin Letizia Ceuta bezoeken.

Politie arriveert voor zonsopkomst

De operatie begon zondagochtend vroeg.

Vanaf ongeveer 07.30 uur trokken politie-eenheden richting het strand. Rond 08.00 uur waren tientallen voertuigen en honderden agenten aanwezig.

Onder de ingezette eenheden bevinden zich speciale oproerpolitie-eenheden van de Policía Nacional.

Ook werden zware voertuigen ingezet om de politie indien nodig extra bescherming te bieden.

Drones hielden het gebied vanuit de lucht in de gaten.

Meer dan 350 agenten ingezet

De omvang van de operatie is aanzienlijk.

Volgens de meest recente informatie bestaat de inzet uit:

• meer dan 350 politieagenten;
• acht groepen van de oproerpolitie UIP;
• reguliere politie-eenheden;
• vreemdelingenpolitie;
• luchtsteun;
• Guardia Civil;
• lokale politie;
• militairen voor een tweede veiligheidslinie;
• en gemeentelijke schoonmaakdiensten.

De Guardia Civil zette bovendien duikers en drie boten in.

Daarmee wilden de autoriteiten voorkomen dat mensen tijdens de operatie via zee zouden proberen te ontsnappen.

Meer dan 3.500 mensen in kamp

El Trampolín is inmiddels het grootste overgebleven informele migrantenkamp in Ceuta.

Volgens de politie slapen er meer dan:

3.500 mensen.

Zij verblijven in geïmproviseerde tenten, hutten en andere tijdelijke onderkomens direct aan het strand.

Veel bewoners van het kamp kwamen tijdens de grote migratiecrisis van eind juli vanuit Marokko Ceuta binnen.

Niet iedereen wordt direct verplaatst

De operatie van zondag vormt slechts de eerste fase van de ontruiming.

Het volledige kamp kan nog niet meteen worden verwijderd.

De belangrijkste reden is dat er onvoldoende officiële opvangplaatsen beschikbaar zijn voor alle mensen die momenteel op het strand verblijven.

Daarom wordt het kamp stukje voor stukje ontruimd.

Eerst gebied bij ontziltingsinstallatie

De autoriteiten richten zich zondag vooral op het gedeelte van het kamp bij de ontziltingsinstallatie van Ceuta.

Die installatie is van groot belang voor de drinkwatervoorziening van de stad.

De overheid wil voorkomen dat mensen rond de installatie blijven kamperen.

Na de ontruiming worden delen van het terrein schoongemaakt en afgesloten met hekken zodat er geen nieuwe tenten kunnen worden geplaatst.

Met bussen naar El Tarajal

Migranten die uit het kamp worden gehaald, worden met bussen naar het tijdelijke opvang- en registratiecentrum bij El Tarajal gebracht.

Daar krijgen zij verschillende mogelijkheden.

Wie in Spanje wil blijven, kan zijn of haar persoonsgegevens laten registreren en het officiële immigratieproces doorlopen.

Vervolgens wordt bekeken of iemand recht heeft op opvang of verblijf.

Ook vrijwillige terugkeer naar Marokko mogelijk

Een andere mogelijkheid is vrijwillige terugkeer naar Marokko.

Volgens de autoriteiten koos zondag een aanzienlijk aantal mensen daarvoor.

Exacte aantallen zijn nog niet bekendgemaakt.

Ook tijdens eerdere ontruimingen van migrantenkampen in Ceuta koos een groot deel van de betrokkenen voor vrijwillige terugkeer.

Minderjarigen naar speciale opvang

Voor minderjarigen gelden andere regels.

Wanneer tijdens de operatie minderjarigen worden aangetroffen, worden zij apart geregistreerd en vervolgens naar speciale opvangvoorzieningen gebracht.

Spanje heeft een wettelijke verantwoordelijkheid voor de bescherming van minderjarige migranten die zonder ouders of verzorgers in het land verblijven.

Vorige kamp al ontruimd

El Trampolín is niet het eerste strand waar de autoriteiten ingrijpen.

Eerder werd het nabijgelegen Playa Benítez al grotendeels ontruimd.

Daar verbleven nog enkele honderden migranten.

Na die operatie werd het gebied schoongemaakt en deels afgesloten.

El Trampolín vormt nu de grootste resterende concentratie mensen die nog in geïmproviseerde onderkomens aan de kust verblijven.

Gezondheidsproblemen rond het kamp

De leefomstandigheden op het strand zijn al langere tijd problematisch.

Duizenden mensen wonen dicht op elkaar terwijl sanitaire voorzieningen beperkt zijn.

Ook zijn eerder problemen gemeld met afval en vervuild zeewater.

In de omgeving werden verhoogde waarden van onder andere E. coli-bacteriën aangetroffen.

Dat vergrootte de druk op de autoriteiten om de kampen zo snel mogelijk te verwijderen.

Ceuta nog altijd onder druk na juli

De kampen ontstonden na de uitzonderlijke gebeurtenissen van 30 en 31 juli.

In korte tijd bereikten tienduizenden mensen vanuit Marokko Spaans grondgebied.

De toestroom leidde tot een enorme druk op:

• opvangcentra;
• politie;
• gezondheidszorg;
• scholen;
• openbare ruimte;
• en gemeentelijke voorzieningen.

De Spaanse regering heeft sindsdien extra geld, politiepersoneel en opvangcapaciteit naar Ceuta gestuurd.

Spanje trekt honderden miljoenen uit

De centrale regering heeft voor 2026 een noodpakket van 309 miljoen euro aangekondigd voor Ceuta.

Dat geld is onder andere bedoeld voor:

• veiligheid;
• opvang;
• gezondheidszorg;
• onderwijs;
• juridische procedures;
• ondersteuning van bedrijven;
• en versterking van openbare diensten.

Ook de Europese Unie heeft extra financiële steun toegezegd.

Koning Felipe bezoekt Ceuta

De operatie vindt plaats vlak voor een opvallend koninklijk bezoek.

Koning Felipe VI en koningin Letizia reizen deze maand naar Ceuta en Melilla.

Het bezoek staat gepland voor 13 en 14 oktober.

Voor Felipe wordt het zijn eerste officiële bezoek aan de twee Spaanse steden in Noord-Afrika sinds hij in 2014 koning werd.

Eerste koninklijke bezoek sinds 2007

De laatste Spaanse koning die Ceuta en Melilla bezocht was Juan Carlos I.

Dat gebeurde in november 2007.

Zijn bezoek leidde destijds tot forse diplomatieke spanningen met Marokko.

De Marokkaanse regering riep zelfs tijdelijk haar ambassadeur uit Madrid terug.

Marokko claimt Ceuta en Melilla

De twee steden vormen al eeuwen onderdeel van Spanje, maar Marokko betwist de Spaanse soevereiniteit erover.

Rabat beschouwt Ceuta en Melilla als gebieden die uiteindelijk onder Marokkaans bestuur zouden moeten komen.

Spanje wijst die claim volledig af.

De Spaanse regering beschouwt beide steden als volwaardige onderdelen van Spanje en daarmee ook als grondgebied van de Europese Unie.

Bezoek extra gevoelig na migratiecrisis

Het bezoek van Felipe krijgt dit jaar extra betekenis door de migratiecrisis van afgelopen zomer.

Premier Pedro Sánchez heeft eerder gezegd dat Ceuta juist nu moet voelen dat de Spaanse staat achter de stad staat.

De reis van het koningspaar krijgt daardoor niet alleen een ceremonieel, maar ook een duidelijke politieke en symbolische betekenis.

Geen officiële reactie van Marokko

Marokko heeft vooralsnog geen grote officiële reactie gegeven op het aangekondigde koninklijke bezoek.

Gezien de historische gevoeligheid rond Ceuta en Melilla wordt echter nauwlettend gevolgd hoe Rabat zal reageren.

De betrekkingen tussen Spanje en Marokko zijn de afgelopen jaren verbeterd, maar onderwerpen als migratie, grensbewaking en de status van Ceuta en Melilla blijven gevoelig.

Kamp moet uiterlijk half oktober verdwijnen

De Spaanse regering heeft eerder aangegeven dat het kamp op El Trampolín uiterlijk rond 15 oktober volledig moet zijn verwijderd.

Dat betekent dat de komende dagen waarschijnlijk meerdere politie- en verhuisoperaties zullen volgen.

Nieuwe tijdelijke opvanglocaties worden ondertussen ingericht om plaats te maken voor mensen die het officiële registratieproces doorlopen.

Grote operatie zonder grote incidenten

De eerste uren van de operatie verliepen grotendeels rustig.

Er waren enkele momenten van spanning, maar grootschalige confrontaties bleven uit.

De politie verplaatste de bewoners van het kamp per groep en begeleidde vervolgens de bussen richting El Tarajal.

De komende dagen moet duidelijk worden hoeveel mensen uiteindelijk worden ondergebracht in officiële opvang en hoeveel mensen vrijwillig terugkeren naar Marokko.

Ceuta probeert terug te keren naar normale situatie

Ruim twee maanden na de uitzonderlijke migratiecrisis probeert Ceuta geleidelijk terug te keren naar een normalere situatie.

De geïmproviseerde kampen op de stranden behoren tot de meest zichtbare gevolgen van de gebeurtenissen van eind juli.

Met de ontruiming van El Trampolín verdwijnt nu ook het grootste overgebleven strandkamp.

Tegelijkertijd blijft de uitdaging groot: duizenden mensen moeten nog worden geregistreerd, opgevangen, teruggestuurd of juridisch beoordeeld.

En dat alles gebeurt terwijl Ceuta zich voorbereidt op een historisch bezoek van de Spaanse koning.