Spanje heeft honderdduizenden extra bouwvakkers nodig om woningtekort aan te pakken
Spanje wil de komende jaren fors meer woningen bouwen om het steeds grotere woningtekort terug te dringen. Maar daarbij ontstaat een ander probleem: er zijn simpelweg te weinig bouwvakkers. Volgens de Spaanse bouwsector zijn er ongeveer 700.000 extra werknemers nodig. Buitenlandse arbeidskrachten spelen daarbij een steeds belangrijkere rol.
Op dit moment is al ongeveer 27 procent van de werknemers in de Spaanse bouwsector afkomstig uit het buitenland. Dat aandeel is de afgelopen jaren sterk gestegen. In 2013 ging het nog om ongeveer 13 procent.
Tekort aan 750.000 woningen
Spanje kampt volgens ramingen met een tekort van ongeveer 750.000 woningen. Vooral in populaire steden, kustgebieden en regio’s met veel economische activiteit blijft de vraag naar woningen groter dan het aanbod.
Verschillende politieke partijen willen daarom de woningbouw flink versnellen. De Partido Popular (PP) heeft bijvoorbeeld plannen uitgesproken om uiteindelijk ongeveer één miljoen nieuwe woningen te realiseren.
Alleen is de vraag wie al deze woningen moet gaan bouwen.
De Spaanse bouwfederatie CNC schat dat de sector daarvoor momenteel ongeveer 700.000 extra werknemers nodig heeft. De organisatie verwacht bovendien dat de personeelsbehoefte de komende jaren verder kan oplopen.
Bouwvakkers worden steeds ouder
Naast het huidige personeelstekort heeft de bouwsector te maken met vergrijzing.
In 2025 werkten ongeveer 1,53 miljoen mensen in de Spaanse bouw. De gemiddelde leeftijd ligt rond de 45 jaar en slechts ongeveer 11 procent van de werknemers is jonger dan 30 jaar.
De verwachting is dat ongeveer 22 procent van het huidige bouwpersoneel binnen tien jaar met pensioen gaat. Alleen al gedurende de eerste vijf jaar zouden meer dan 139.000 werknemers de sector kunnen verlaten.
Daardoor dreigt het tekort aan ervaren metselaars, timmerlieden, elektriciens, loodgieters en andere vakmensen verder toe te nemen.
Buitenlandse werknemers steeds belangrijker
Migranten zijn daardoor steeds belangrijker geworden voor de Spaanse bouwsector.
In augustus bestond ongeveer 27 procent van alle geregistreerde werknemers in de bouw uit buitenlanders. Enkele maanden eerder lag dat aandeel rond de 24 procent.
De bouwsector stond daarom positief tegenover maatregelen waarmee migranten die al langere tijd in Spanje verblijven gemakkelijker legaal kunnen werken.
Voor werkgevers betekent dit namelijk een grotere groep potentiële werknemers voor sectoren waar grote personeelstekorten bestaan.
Politieke discussie over migratie
Juist daar ontstaat een politieke tegenstelling.
Partijen zoals PP en Vox willen de migratie naar Spanje sterker reguleren, terwijl tegelijkertijd een groot deel van de bouwsector afhankelijk is geworden van buitenlandse werknemers.
Vox wil onder andere illegale immigratie verder beperken en mensen zonder verblijfsrecht terugsturen. De partij wijst er bovendien op dat de snelle bevolkingsgroei mede zorgt voor een grotere vraag naar woningen.
De PP kiest een gematigder koers. De partij wil geen grootschalige algemene regularisaties, maar ziet wel mogelijkheden voor tijdelijke arbeidsmigratie in sectoren waar personeelstekorten bestaan.
Daarbij wordt onder andere gedacht aan de bouw.
Meer woningen bouwen wordt hierdoor ingewikkelder
Het woningprobleem in Spanje bestaat daardoor uit meerdere onderdelen die elkaar beïnvloeden.
Enerzijds zijn honderdduizenden extra woningen nodig om de woningmarkt toegankelijker te maken. Anderzijds ontbreekt het personeel om die woningen snel genoeg te bouwen.
Daar komt nog bij dat bouwgrond, vergunningen en bureaucratische procedures de woningbouw op veel plaatsen vertragen.
Zelfs wanneer overheden meer grond beschikbaar stellen en vergunningprocedures versnellen, blijft voldoende gekwalificeerd personeel noodzakelijk.
Ook buitenlandse werknemers kampen met woningnood
Opvallend genoeg worden ook veel buitenlandse werknemers zelf geraakt door de hoge woonkosten.
Een deel van de migranten die naar Spanje komt om te werken, vertrekt uiteindelijk weer doordat wonen in populaire regio’s steeds duurder wordt.
Daarmee ontstaat een opmerkelijke situatie: Spanje heeft buitenlandse werknemers nodig om meer woningen te bouwen, terwijl juist het tekort aan betaalbare woningen het moeilijker maakt om die werknemers in het land te houden.
Voor mensen die de komende jaren in Spanje willen bouwen of verbouwen, kan het personeelstekort bovendien merkbaar worden door langere wachttijden en mogelijk hogere arbeidskosten.
