Gezondheid Spanjaarden verslechtert: twee op de drie hebben chronische klachten
De gezondheid van de Spaanse bevolking laat een zorgwekkende ontwikkeling zien. Uit de nieuwste nationale gezondheidsenquête blijkt dat 66,2 procent van de Spanjaarden van 15 jaar en ouder een chronische ziekte of langdurig gezondheidsprobleem heeft. Twee jaar eerder was dat nog 57,7 procent. Vooral hoge cholesterolwaarden, hoge bloeddruk, rugklachten en allergieën komen veel voor. Ook depressieve klachten, obesitas en medicijngebruik nemen toe.
Sterke stijging van chronische gezondheidsproblemen
Het Spaanse nationale statistiekbureau INE publiceerde op 20 oktober 2026 de resultaten van de Encuesta de Salud de España 2025.
Daaruit blijkt dat chronische gezondheidsproblemen aanzienlijk vaker worden gerapporteerd dan twee jaar eerder.
In 2023 gaf 57,7 procent van de bevolking van 15 jaar en ouder aan een langdurige ziekte of gezondheidsklacht te hebben.
In 2025 is dat gestegen naar 66,2 procent.
Dat is een toename van 8,5 procentpunt in slechts twee jaar.
Het onderzoek gaat om zelfgerapporteerde aandoeningen en klachten. De cijfers betekenen dus niet dat bij twee op de drie Spanjaarden onlangs een nieuwe medische diagnose is gesteld.
Vrouwen hebben vaker chronische klachten
De verschillen tussen mannen en vrouwen zijn opvallend.
Van de vrouwen geeft 70,9 procent aan een chronische aandoening of langdurig gezondheidsprobleem te hebben.
Bij mannen bedraagt dit percentage 61,4 procent.
Ook neemt de kans op het rapporteren van gezondheidsproblemen toe met de leeftijd.
Vooral vanaf ongeveer 45 jaar worden chronische aandoeningen steeds vaker genoemd.
Dat betekent niet dat jonge mensen geen klachten hebben, maar de ziektelast is bij oudere leeftijdsgroepen doorgaans groter.
Hoge cholesterol en bloeddruk komen het vaakst voor
Volgens de officiële cijfers van het INE behoren hoge cholesterolwaarden, hoge bloeddruk en chronische lage rugpijn tot de meest voorkomende gezondheidsproblemen.
De cijfers voor 2025 zijn:
- Hoge cholesterolwaarden: 21,1 procent.
- Hoge bloeddruk: 20 procent.
- Chronische lage rugpijn: 17,8 procent.
- Chronische allergieën: 17,7 procent.
- Artrose: 16,5 procent.
Vooral chronische allergieën zijn sinds 2023 sterk toegenomen, met 5,3 procentpunt.
Ook het aandeel inwoners met verhoogde cholesterolwaarden steeg, met 3,1 procentpunt.
Gezondheidsproblemen rondom de menopauze kwamen eveneens vaker voor, met een stijging van 2,3 procentpunt.
Minder Spanjaarden voelen zich gezond
Niet alleen het aantal gemelde aandoeningen is toegenomen.
Ook het oordeel van mensen over hun eigen gezondheid is verslechterd.
In 2023 vond 74,1 procent van de Spanjaarden dat hun gezondheid goed of zeer goed was.
In 2025 is dat gedaald naar 68,3 procent.
Dat is een afname van 5,8 procentpunt.
Bij vrouwen is de daling sterker dan bij mannen.
Van de mannen beoordeelt 73,6 procent de eigen gezondheid positief, tegenover 63,1 procent van de vrouwen.
Het algemene gevoel van gezondheid is daarmee volgens het INE op het laagste niveau beland sinds het begin van de meetreeks in 1987.
Ook mentale gezondheid vraagt aandacht
De enquête laat daarnaast een verslechtering zien van verschillende indicatoren voor mentale gezondheid.
In 2025 vertoonde 16,2 procent van de bevolking van 15 jaar en ouder een depressief klachtenbeeld tijdens de twee weken voorafgaand aan het interview.
Dat is 1,6 procentpunt meer dan in 2023.
Bij 7,2 procent was sprake van een ernstig depressief klachtenbeeld.
Deze cijfers zijn gebaseerd op een screeningsmethode voor symptomen. Ze betekenen niet automatisch dat alle betrokkenen een door een arts vastgestelde depressieve stoornis hebben.
Een bredere meting van depressieve symptomen, waaronder lichtere klachten, komt hoger uit.
Daarbij geldt eveneens dat symptomen niet zonder meer gelijkstaan aan een klinische diagnose.
Meer dan de helft van de volwassenen heeft overgewicht
Ook overgewicht en obesitas blijven belangrijke gezondheidsproblemen in Spanje.
Volgens het INE heeft 54,4 procent van de volwassenen van 18 jaar en ouder overgewicht of obesitas.
Daarvan heeft 37,2 procent overgewicht zonder obesitas en 17,2 procent obesitas.
In 2023 bedroeg het obesitaspercentage nog 15,2 procent.
De stijging is vooral relevant omdat obesitas samenhangt met een hoger risico op onder meer diabetes type 2, hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten.
De enquête toont deze ontwikkeling, maar kan op zichzelf niet vaststellen welke factoren de stijging hebben veroorzaakt.
Ook kinderen kampen met overgewicht
De problematiek beperkt zich niet tot volwassenen.
Van de kinderen en jongeren van 2 tot en met 17 jaar heeft 25,4 procent overgewicht of obesitas.
Bij 7,6 procent is sprake van obesitas.
De percentages verschillen per regio.
In Andalusië bedraagt het aandeel kinderen met obesitas bijvoorbeeld 12,4 procent, duidelijk boven het landelijke gemiddelde.
Dat onderstreept het belang van gezonde voeding, voldoende beweging en preventieve gezondheidszorg vanaf jonge leeftijd.
Meer Spanjaarden gebruiken medicijnen
Het gebruik van medicijnen is de afgelopen twee jaar eveneens toegenomen.
In de twee weken voorafgaand aan het onderzoek gebruikte 57,4 procent van de inwoners van 15 jaar en ouder ten minste één door een arts voorgeschreven geneesmiddel.
Daarnaast gaf 22,1 procent aan medicijnen zonder recept te hebben gebruikt.
In totaal nam het gerapporteerde medicijngebruik met 8,3 procentpunt toe ten opzichte van 2023.
Vrouwen gebruiken vaker voorgeschreven medicijnen dan mannen.
Een toename in medicijngebruik hoeft overigens niet uitsluitend op een verslechterende gezondheid te wijzen. Ook betere herkenning en behandeling van aandoeningen kunnen daarbij een rol spelen.
Minder rokers, maar vaker alcohol
Er is ook positief nieuws.
Het dagelijkse tabaksgebruik is gedaald naar 15,4 procent, het laagste percentage in de meetreeks.
In 2023 rookte nog 16,6 procent dagelijks.
Onder mannen is roken nog altijd gebruikelijker dan onder vrouwen.
Tegelijkertijd stijgt de frequentie van alcoholgebruik.
Het aandeel inwoners dat minstens één keer per week alcohol drinkt, groeide van 31,1 procent in 2023 naar 35,1 procent in 2025.
Het dagelijkse gebruik nam toe van 7,7 naar 8,9 procent.
Vooral bij oudere leeftijdsgroepen wordt vaker alcohol gedronken dan twee jaar eerder.
Meer bezoeken aan huisarts en spoedeisende hulp
Ook het beroep op de Spaanse gezondheidszorg is toegenomen.
Volgens het INE bezocht 26,5 procent van de volwassenen in de vier weken voorafgaand aan het onderzoek de huisarts.
In 2023 was dat 22,6 procent.
Het percentage inwoners dat gedurende een jaar gebruikmaakte van spoedeisende hulp steeg van 23 naar 32,1 procent.
Ook het aantal bezoeken aan medisch specialisten en het gebruik van ziekenhuiszorg nam toe.
Deze cijfers wijzen op een toenemende zorgvraag, maar laten niet rechtstreeks zien hoe lang patiënten moeten wachten of welke zorgvoorzieningen onvoldoende capaciteit hebben.
Grote regionale verschillen
Niet iedere regio scoort hetzelfde op gezondheid.
De inwoners van de regio Valencia beoordelen hun gezondheid relatief vaak als goed of zeer goed.
Daar geeft 70,7 procent een positieve beoordeling.
Ook Extremadura komt uit op 70,7 procent.
In Galicië is dat slechts 61,6 procent en op de Canarische Eilanden 63,8 procent.
Wat obesitas betreft, behoren de Canarische Eilanden, Castilla-La Mancha en Murcia tot de regio’s met de hoogste percentages.
Vooral leeftijdsopbouw, sociale omstandigheden en leefstijlfactoren kunnen bijdragen aan regionale verschillen.
De enquête toont deze verschillen, maar verklaart niet automatisch hun oorzaak.
Wat betekenen deze cijfers voor de Spaanse gezondheidszorg?
Het onderzoek laat zien dat Spanje voor een belangrijke uitdaging staat.
Steeds meer inwoners melden langdurige gezondheidsproblemen, terwijl het beroep op zorgverleners toeneemt.
Dat vraagt niet alleen om voldoende medische behandeling, maar ook om aandacht voor vroegtijdige opsporing en preventie.
Gezonde voeding, beweging, rookpreventie en het verminderen van risicovol alcoholgebruik blijven belangrijke onderdelen van het volksgezondheidsbeleid.
Daarnaast zijn toegankelijke huisartsenzorg en ondersteuning bij langdurige aandoeningen van belang.
Waarom stijgen de percentages zo sterk?
De sterke toename roept de vraag op waarom zoveel meer Spanjaarden chronische klachten rapporteren.
Mogelijke verklaringen zijn de vergrijzing, veranderingen in leefstijl, betere herkenning van aandoeningen en verschillen in de manier waarop mensen hun gezondheid beoordelen.
De gepubliceerde enquête kan echter niet vaststellen welk deel van de stijging aan iedere afzonderlijke factor is toe te schrijven.
Het is daarom te eenvoudig om de volledige toename uitsluitend te verklaren door ongezonde voeding, stress of een minder actieve leefstijl.
Gezondheid onder druk ondanks minder rokers
De nieuwste cijfers schetsen een gemengd beeld.
Enerzijds roken minder Spanjaarden en nemen bepaalde vormen van preventief gezondheidsonderzoek toe.
Anderzijds worden chronische aandoeningen, overgewicht en gezondheidsklachten vaker gerapporteerd.
Met 66,2 procent van de bevolking van 15 jaar en ouder die een chronische aandoening of langdurige klacht meldt, staat Spanje voor een groeiende uitdaging op het gebied van gezondheidszorg en preventie.
