Alicante verliest ruim 11 procent van toeristische slaapplaatsen: vakantieverhuur steeds verder aan banden
De Spaanse stad Alicante ziet het aanbod van toeristische slaapplaatsen flink teruglopen. Tijdens de zomer van 2026 waren er 11,3 procent minder plaatsen beschikbaar in toeristische woningen dan een jaar eerder. Daarmee heeft Alicante de sterkste procentuele daling onder de grote Spaanse steden. Strengere regels voor vakantieverhuur, een stop op nieuwe vergunningen en extra controles lijken hun weerslag te hebben op de markt. Maar betekent dit ook dat er meer woningen beschikbaar komen voor gewone inwoners?
De nieuwste cijfers zijn afkomstig van Exceltur, een Spaanse organisatie waarin grote ondernemingen uit de toeristische sector samenwerken.
Het onderzoek laat zien dat de groei van particuliere vakantieverhuur in verschillende Spaanse steden plaatsmaakt voor een afname.
Vooral Alicante springt eruit.
Terwijl de stad jarenlang steeds meer vakantieappartementen kreeg, wordt het tegenwoordig moeilijker om nieuwe woningen voor toeristisch gebruik aan te bieden.
Alicante grootste daler onder grote Spaanse steden
Uit de cijfers over juni, juli en augustus 2026 blijkt dat het aantal aangeboden toeristische slaapplaatsen in Alicante-stad met 11,3 procent is gedaald ten opzichte van dezelfde maanden in 2025.
Dat is de grootste procentuele daling onder de grote steden die in de vergelijking worden genoemd.
Ook Valencia en Barcelona laten een duidelijke afname zien.
In Valencia daalde het aanbod met 10 procent en in Barcelona met 10,6 procent.
Málaga noteerde een kleinere daling van 2,6 procent, terwijl Sevilla op een afname van 0,6 procent uitkwam.
Het gaat hierbij om bedden in toeristische woningen, niet om hotelkamers.
Ook betekent het niet dat er 11,3 procent minder toeristen naar Alicante reizen.
De cijfers beschrijven de beschikbare toeristische verhuurcapaciteit.
Bijna 33.000 slaapplaatsen verdwenen uit het aanbod
De ontwikkeling beperkt zich niet tot Alicante.
Volgens Exceltur waren er tijdens de zomer van 2026 in de 25 belangrijkste onderzochte Spaanse steden gezamenlijk bijna 33.000 minder toeristische slaapplaatsen beschikbaar dan een jaar eerder.
Het gezamenlijke aanbod kwam uit op maximaal 352.180 plaatsen.
Daarmee daalde de toeristische verhuurcapaciteit gemiddeld met ongeveer 8,3 procent.
In de eerste vijf maanden van 2026 was de landelijke afname met 11,3 procent nog sterker.
Hoewel het aanbod dus verder daalt, is het tempo van die daling gedurende de zomer iets afgezwakt.
Volgens Exceltur hangt deze ontwikkeling onder andere samen met de regels die Spaanse gemeenten invoeren om vakantieverhuur te beperken.
Waarom verdwijnen er toeristische appartementen in Alicante?
Alicante kampt net als veel andere Spaanse steden met een tekort aan betaalbare woningen.
Vooral in het centrum en populaire wijken zijn de huizenprijzen en huurprijzen de afgelopen jaren sterk gestegen.
Veel inwoners hebben moeite om een betaalbare woning te vinden.
Tegelijkertijd werden steeds meer appartementen aangeboden voor kortdurende verhuur aan vakantiegangers.
Daarmee ontstond een discussie over de vraag hoeveel toeristische woningen een stad eigenlijk aankan.
Voorstanders van strengere regels stellen dat gewone woningen in de eerste plaats beschikbaar moeten blijven voor mensen die er permanent wonen.
Verhuurders en ondernemers wijzen juist op het economische belang van toerisme en de inkomsten die vakantieverhuur oplevert.
De gemeente Alicante heeft ervoor gekozen om verdere groei voorlopig te beperken.
Sinds januari 2025 een stop op nieuwe vergunningen
Een belangrijke maatregel is de gemeentelijke vergunningenstop voor nieuwe toeristische woningen.
Deze werd begin 2025 ingevoerd.
Het doel was om de groei van vakantieverhuur tijdelijk stil te zetten terwijl het gemeentebestuur nieuwe voorschriften voorbereidde.
De stop werd later ook uitgebreid naar bepaalde gebouwen die volledig voor toeristische verhuur zouden worden gebruikt.
Hierdoor kunnen eigenaren niet zomaar nieuwe appartementen aanmelden voor vakantieverhuur.
De regels gelden voor woningen voor toeristisch gebruik, in Spanje aangeduid als viviendas de uso turístico, meestal afgekort tot VUT.
Voor nieuwe aanvragen moeten eigenaren rekening houden met zowel de regionale regelgeving als de gemeentelijke voorschriften.
Nieuwe regels moeten overvolle wijken beschermen
Alicante werkt daarnaast aan een uitgebreidere regeling voor toeristische accommodaties.
Die wordt opgenomen in een wijziging van het gemeentelijke bestemmingsplan.
Het gaat om wijziging nummer 52 van het Plan General de Ordenación Urbana.
Daarmee wil het gemeentebestuur beter bepalen waar toeristische woningen nog zijn toegestaan.
Een belangrijk uitgangspunt is dat bepaalde wijken als verzadigd worden beschouwd wanneer het aantal toeristische slaapplaatsen te hoog is in verhouding tot het aantal inwoners.
Bij de voorgestelde regeling wordt een grens van 0,187 toeristische slaapplaats per inwoner gebruikt.
Dat komt neer op ongeveer 18,7 slaapplaatsen per 100 inwoners.
In gebieden die deze grens overschrijden, kunnen nieuwe toeristische accommodaties worden beperkt.
De precieze mogelijkheden hangen af van het type accommodatie en de definitieve regels.
Welke wijken in Alicante krijgen beperkingen?
De voorgestelde regelgeving heeft gevolgen voor verschillende delen van de stad.
Vooral populaire gebieden waar veel toeristische woningen bij elkaar liggen, krijgen aandacht.
Daaronder vallen delen van de omgeving van de Mercado Central en de wijken Carolinas Altas en Carolinas Bajas.
Ook gebieden in San Blas en San Gabriel worden genoemd.
De gemeente wil voorkomen dat het aantal vakantieappartementen zich in bepaalde buurten blijft concentreren.
Daarbij speelt niet alleen het aantal toeristen een rol.
Ook leefbaarheid, geluidsoverlast, beschikbaarheid van woningen en de druk op voorzieningen zijn belangrijke aandachtspunten.
Het uiteindelijke doel is volgens het gemeentebestuur om een betere balans te vinden tussen bewoners en bezoekers.
Niet ieder vakantieappartement verdwijnt
De cijfers betekenen niet dat alle toeristische woningen in Alicante moeten sluiten.
Bestaande accommodaties die beschikken over de vereiste vergunningen en aan de regels voldoen, kunnen onder de toepasselijke voorwaarden in gebruik blijven.
De belangrijkste beperkingen richten zich op nieuwe aanvragen en accommodaties die niet aan de voorschriften voldoen.
Ook kunnen toekomstige bestemmingsplanregels gevolgen hebben voor de mogelijkheden om een woning voor het eerst toeristisch te verhuren.
Daarom is het belangrijk onderscheid te maken tussen bestaande legale verhuur en nieuwe vakantieverhuur.
Een algemene uitspraak dat vakantieverhuur in Alicante volledig verboden is, zou onjuist zijn.
Komen de verdwenen vakantiewoningen beschikbaar voor bewoners?
Dat is een van de belangrijkste vragen.
Het teruglopen van toeristische slaapplaatsen kan betekenen dat sommige eigenaren stoppen met vakantieverhuur.
Zij kunnen hun appartement vervolgens langdurig verhuren of verkopen aan iemand die er zelf gaat wonen.
Dat zou het reguliere woningaanbod kunnen vergroten.
Maar die ontwikkeling is niet gegarandeerd.
Een eigenaar kan bijvoorbeeld besluiten zijn woning voorlopig leeg te laten staan.
Ook kan een appartement voor eigen gebruik worden aangehouden of onder een andere toegestane verhuurvorm worden aangeboden.
Bovendien betekent het verdwijnen van toeristische bedden uit een statistiek niet automatisch dat hetzelfde aantal woningen vrijkomt.
Daarvoor moet worden onderzocht wat er daadwerkelijk met de betreffende appartementen gebeurt.
Toerisme blijft populair in Alicante
Opvallend is dat de afname van toeristische slaapplaatsen niet betekent dat Alicante minder aantrekkelijk wordt als vakantiebestemming.
Volgens de provinciale hotelvereniging APHA bedroeg de bezettingsgraad bij aangesloten hotels en toeristische appartementen in september 2026 gemiddeld 86,3 procent.
Voor de stad Alicante zelf kwam de bezetting uit op 91,3 procent.
Bij Playa de San Juan lag het percentage zelfs op 94,4 procent.
Deze cijfers laten zien dat de vraag naar toeristische accommodaties nog altijd groot is.
Wel gaat het om een andere meting dan het onderzoek van Exceltur.
De ene statistiek beschrijft hoeveel toeristische slaapplaatsen worden aangeboden.
De andere laat zien welk deel van de beschikbare kamers of accommodaties daadwerkelijk bezet is.
Die gegevens mogen niet met elkaar worden verward.
Valencia en Barcelona nemen eveneens maatregelen
Alicante staat niet alleen in het beperken van toeristische verhuur.
Ook andere Spaanse steden proberen meer grip te krijgen op de groei van vakantieappartementen.
Valencia heeft strengere voorwaarden ingevoerd voor nieuwe accommodaties.
Daarbij wordt onder andere gekeken naar de druk per wijk en het aantal toeristische woningen binnen woongebouwen.
Barcelona gaat nog verder.
Het gemeentebestuur wil dat de vergunningen voor ongeveer 10.000 toeristische appartementen in 2028 aflopen, zodat deze woningen weer voor andere vormen van gebruik beschikbaar kunnen komen.
Ook Málaga werkt met een vergunningenstop terwijl nieuwe gemeentelijke regels worden voorbereid.
Hierdoor ontstaat in Spanje een bredere trend waarbij gemeenten het toeristische gebruik van woonruimte steeds kritischer beoordelen.
Wat betekent dit voor Nederlandse en Belgische huiseigenaren?
Voor Nederlanders en Belgen die een appartement in Alicante bezitten, kunnen de veranderingen belangrijke gevolgen hebben.
Vooral eigenaren die hun woning willen verhuren aan vakantiegangers, moeten zich verdiepen in de huidige regelgeving.
Een woning kopen betekent namelijk niet automatisch dat je deze ook toeristisch mag verhuren.
Daarvoor kunnen een regionale registratie, gemeentelijke toestemming en andere administratieve voorwaarden nodig zijn.
Bovendien kan de ligging van een appartement bepalend zijn.
Een woning in een wijk waar nieuwe toeristische accommodaties niet langer worden toegestaan, kan voor een investeerder minder aantrekkelijk zijn.
Wie overweegt een appartement te kopen met het doel dit via Airbnb of Booking.com te verhuren, doet er verstandig aan de juridische mogelijkheden vooraf schriftelijk te laten controleren.
Is investeren in vakantieverhuur nog aantrekkelijk?
De nieuwe cijfers laten zien dat het Spaanse verhuurlandschap verandert.
Jarenlang werd het kopen van een appartement voor toeristische verhuur gezien als een interessante investering.
Vooral aan de Costa Blanca en Costa del Sol groeide het aantal accommodaties sterk.
Maar het rendement hangt niet alleen af van de huurinkomsten.
Ook vergunningen, gemeentelijke beperkingen, belastingen, onderhoudskosten en de toegestane verhuurvorm spelen een belangrijke rol.
Wanneer een woning uiteindelijk niet voor toeristische verhuur mag worden gebruikt, kan dat de financiële verwachtingen volledig veranderen.
Daarom is het verstandig om vooraf ook te berekenen of een aankoop aantrekkelijk blijft wanneer uitsluitend langdurige verhuur of eigen gebruik mogelijk is.
Minder toeristische woningen betekent niet automatisch lagere huizenprijzen
Voorstanders van het beperken van vakantieverhuur hopen dat meer woningen beschikbaar komen voor inwoners.
Maar de ontwikkeling van huizenprijzen hangt van veel meer factoren af.
Denk aan nieuwbouw, bevolkingsgroei, buitenlandse belangstelling, inkomens en de beschikbaarheid van hypotheekfinanciering.
Ook speelt mee hoeveel woningen daadwerkelijk terugkeren naar de reguliere huur- of koopmarkt.
Een afname van toeristische verhuurcapaciteit kan bijdragen aan verandering, maar is op zichzelf geen garantie voor lagere woningprijzen.
Of inwoners van Alicante op termijn meer betaalbare woningen kunnen vinden, zal daarom moeten blijken uit de ontwikkeling van de gewone woningmarkt.
Wat kunnen toeristen merken van de veranderingen?
Voor vakantiegangers hoeft de daling niet direct problemen op te leveren.
Alicante blijft beschikken over hotels, appartementencomplexen en particuliere vakantieaccommodaties.
Wel kan een beperkter aanbod tijdens populaire vakantieperioden gevolgen hebben voor de beschikbaarheid en de prijzen.
Vooral in het hoogseizoen kan de vraag naar overnachtingen groot zijn.
Hoe sterk de prijzen daadwerkelijk veranderen, hangt af van de vraag en het beschikbare aanbod.
Reizigers doen er verstandig aan accommodaties te boeken via betrouwbare aanbieders en te controleren of een particuliere vakantiewoning legaal wordt verhuurd.
Conclusie: Alicante kiest voor meer controle op vakantieverhuur
De stad Alicante heeft in de zomer van 2026 de sterkste procentuele daling van toeristische slaapplaatsen onder de grote Spaanse steden laten zien.
Met een afname van 11,3 procent loopt de stad voorop in een bredere ontwikkeling.
Ook Valencia, Barcelona, Málaga en andere Spaanse steden zien hun toeristische verhuuraanbod teruglopen.
De ontwikkeling valt samen met strengere vergunningenregels en maatregelen waarmee gemeenten meer woningen voor vaste bewoners beschikbaar willen houden.
Toch blijft het belangrijk om de cijfers goed te interpreteren.
Minder toeristische slaapplaatsen betekenen niet automatisch minder bezoekers of meer betaalbare huurwoningen.
Voor Alicante is de grote uitdaging nu om een evenwicht te vinden tussen een sterke toeristische economie en voldoende woonruimte voor de mensen die er het hele jaar wonen.
