Moeten woningen in Spanje in 2030 verplicht energielabel E hebben?

Wie een woning in Spanje bezit of wil kopen, komt regelmatig berichten tegen dat huizen vanaf 2030 minimaal energielabel E zouden moeten hebben om nog verkocht of verhuurd te mogen worden. Vooral bij oudere Spaanse woningen kan dat voor onrust zorgen.

Maar klopt dat eigenlijk wel?

Nee. De Europese regels schrijven niet voor dat iedere bestaande woning in Spanje in 2030 minimaal energielabel E moet hebben. De nieuwe Europese richtlijn bevat wel stevige doelstellingen voor het energiezuiniger maken van woningen, maar die werken anders dan vaak wordt voorgesteld.

Waar komt het verhaal over energielabel E vandaan?

De verwarring heeft vooral te maken met de vernieuwde Europese Energy Performance of Buildings Directive, oftewel de EPBD. Deze richtlijn werd in 2024 aangenomen en moet ervoor zorgen dat het Europese gebouwenbestand stap voor stap energiezuiniger wordt.

In eerdere voorstellen voor de nieuwe richtlijn werd gewerkt met minimale energielabels voor individuele woningen. Daardoor verschenen berichten dat woningen bijvoorbeeld in 2030 minimaal label E en enkele jaren later label D zouden moeten hebben.

De uiteindelijk aangenomen richtlijn kiest voor bestaande woningen echter voor een andere aanpak.

Geen verplicht label E voor iedere woning

Voor woongebouwen kijkt de EU vooral naar het gemiddelde energieverbruik van het totale woningbestand van een land.

Lidstaten moeten ervoor zorgen dat het gemiddelde primaire energieverbruik van hun woningen:

• in 2030 minimaal 16% lager ligt dan in 2020;
• in 2035 minimaal 20 tot 22% lager ligt dan in 2020;
• daarna verder afneemt richting een emissievrij woningbestand in 2050.

Bovendien moet ten minste 55% van die energiebesparing voortkomen uit renovaties van de 43% slechtst presterende woningen.

Dat is dus iets heel anders dan zeggen dat iedere Spaanse woning individueel in 2030 minimaal energielabel E moet hebben.

Voor bedrijfsgebouwen gelden andere regels

Een deel van de verwarring ontstaat doordat de Europese richtlijn wél minimale prestatiedrempels bevat voor niet-residentiële gebouwen, zoals kantoren en bedrijfsgebouwen.

Daarbij wordt gekeken naar de 16% slechtst presterende gebouwen in 2030 en de 26% slechtst presterende gebouwen in 2033. Lidstaten moeten ervoor zorgen dat deze gebouwen uiteindelijk onder de betreffende energieprestatiedrempels komen.

Deze regeling mag dus niet zomaar worden vertaald naar particuliere woningen.

Wat gaat Spanje dan doen?

Spanje moet de Europese doelstellingen omzetten in nationale regelgeving en een eigen renovatiestrategie opstellen.

Daarin kan Spanje bepalen welke maatregelen worden gebruikt om het woningbestand energiezuiniger te maken. Dat kunnen onder andere stimuleringsmaatregelen, renovatieprogramma’s en aangepaste eisen voor gebouwen zijn.

Het Spaanse ministerie voor Ecologische Transitie werkt daarvoor onder meer aan aanpassingen van het huidige systeem voor energiecertificering en het Real Decreto 390/2021.

De oorspronkelijke deadline voor het volledig omzetten van de Europese richtlijn in nationale wetgeving was 29 mei 2026. Op 15 juli 2026 meldde de Europese Commissie echter dat geen van de 27 EU-lidstaten de vernieuwde EPBD toen volledig had omgezet. De Commissie startte daarom procedures tegen alle lidstaten.

De precieze Spaanse uitwerking blijft daardoor belangrijk om te volgen.

Kun je een woning met label F of G nog verkopen in Spanje?

Er bestaat op dit moment geen algemene Europese bepaling die de verkoop van een bestaande woning simpelweg verbiedt omdat deze energielabel F of G heeft.

Spanje kent wel al jaren de verplichting om bij verkoop of verhuur van veel woningen over een geldig energieprestatiecertificaat te beschikken. Ook moet de energieprestatie bij advertenties voor verkoop en verhuur worden vermeld.

Het hebben van een energielabel en het verplicht behalen van een bepaald minimaal label zijn dus twee verschillende zaken.

Energielabels zelf gaan ook veranderen

De EPBD schrijft daarnaast een Europees beter vergelijkbare schaal voor waarbij energieprestatiecertificaten werken met klassen van A tot en met G. A staat daarbij voor zeer energiezuinige of emissievrije gebouwen en G voor de slechtst presterende gebouwen binnen het nationale gebouwenbestand.

Dat betekent niet automatisch dat een huidige Spaanse E, F of G één-op-één dezelfde betekenis houdt nadat de classificatie wordt aangepast.

Dat is belangrijk voor huiseigenaren: een letter op een huidig Spaans energiecertificaat mag niet zonder meer worden vertaald naar toekomstige eisen.

Nieuwe woningen krijgen wél strengere eisen

Voor nieuwbouw is de Europese richtlijn duidelijker.

Vanaf 1 januari 2030 moeten nieuwe gebouwen in principe emissievrije gebouwen zijn. Voor nieuwe gebouwen die eigendom zijn van overheidsinstanties geldt dit al vanaf 1 januari 2028.

Dit betreft nieuwbouw en moet niet worden verward met bestaande Spaanse woningen.

Wat betekent dit voor Nederlandse huizenbezitters in Spanje?

Wie een oudere woning in Spanje bezit hoeft dus niet ineens vóór 2030 te verbouwen omdat het huis anders niet meer verkocht zou mogen worden.

Wel is duidelijk dat Spanje de komende jaren steeds meer nadruk zal leggen op het verbeteren van slecht presterende woningen.

Bij aankoop van een oudere woning kan het daarom verstandig zijn niet alleen naar de huidige energiekosten te kijken, maar ook naar mogelijkheden voor bijvoorbeeld:

isolatie, betere beglazing, efficiëntere verwarming en koeling, zonnepanelen en verbetering van warmwaterinstallaties.

Dat kan een woning comfortabeler en goedkoper in gebruik maken en verkleint tegelijkertijd het risico dat toekomstige Spaanse energieregels tot onverwachte renovatiekosten leiden.

Conclusie: geen verplichte E voor alle Spaanse woningen in 2030

De veelgehoorde bewering “vanaf 2030 moet iedere woning in Spanje minimaal energielabel E hebben om verkocht of verhuurd te mogen worden” is niet wat in de definitieve Europese richtlijn staat.

Europa verlangt wél dat Spanje het gemiddelde energieverbruik van zijn woningbestand fors verlaagt en dat vooral de slechtst presterende woningen worden aangepakt. Hoe Spanje dat precies juridisch gaat uitvoeren, wordt via nationale regelgeving verder ingevuld.

Voor eigenaren van een Spaanse woning is er dus geen reden om vanwege een vermeende algemene label-E-deadline in paniek te raken. Het is wél verstandig de ontwikkelingen te volgen, zeker bij oudere woningen met een hoog energieverbruik.