Barcelona wil met miljoenen aan toeristenbelasting traditionele buurtwinkels redden
Barcelona wil een deel van de miljoenen euro’s aan toeristenbelasting gebruiken om winkelpanden in het centrum op te kopen. De gemeente hoopt daarmee te voorkomen dat traditionele buurtwinkels verdwijnen en steeds meer winkelstraten uitsluitend gericht zijn op toeristen. Het plan maakt deel uit van een bredere aanpak om de stad leefbaarder te maken voor haar inwoners.
Souvenirwinkels verdringen traditionele winkels
Wie door het centrum van Barcelona loopt, ziet steeds vaker souvenirwinkels, telefoonaccessoirezaken en andere winkels die zich vooral richten op bezoekers.
Voor inwoners wordt het daardoor lastiger om gewone dagelijkse boodschappen te doen of gespecialiseerde buurtwinkels te vinden.
Traditionele ijzerwarenzaken, kantoorboekhandels en kleine zelfstandige ondernemers verdwijnen op sommige plekken uit het straatbeeld.
De gemeente Barcelona wil deze ontwikkeling tegengaan door zelf winkelpanden te kopen en ervoor te zorgen dat deze beschikbaar blijven voor ondernemingen die belangrijk zijn voor de buurt.
Volgens José Antonio Donaire, verantwoordelijk voor duurzaam toerismebeheer in Barcelona, moeten winkelstraten weer beter aansluiten bij de behoeften van de inwoners.
Gemeente wil zelf eigenaar worden van winkelpanden
Het plan houdt in dat de gemeente commerciële panden gaat aankopen op strategische locaties in de stad.
Daarbij wordt vooral gekeken naar buurten waar traditionele winkels steeds meer plaatsmaken voor ondernemingen die afhankelijk zijn van toerisme.
Door zelf eigenaar te worden, kan de gemeente meer invloed uitoefenen op de bestemming van winkelruimtes.
Het is nog niet precies bekend onder welke voorwaarden de panden worden gekocht en hoe deze vervolgens aan ondernemers beschikbaar worden gesteld.
De gemeente onderzoekt verschillende mogelijkheden, waaronder de aankoop van leegstaande panden of winkelruimtes die op de markt komen.
Barcelona verdient 148 miljoen euro aan toeristenbelasting
Het geld voor de plannen moet deels afkomstig zijn uit de inkomsten van de toeristenbelasting.
In 2025 ontving Barcelona ongeveer 148 miljoen euro uit de gemeentelijke toeslag op deze belasting.
Daarmee vormt de toeristenbelasting een van de belangrijkste inkomstenbronnen van de stad.
De opbrengsten worden niet uitsluitend gebruikt voor toeristische voorzieningen, maar steeds vaker ook voor maatregelen die de gevolgen van massatoerisme moeten beperken.
Barcelona wil het geld onder andere besteden aan schoonmaak, veiligheid, openbare voorzieningen en de leefbaarheid van drukbezochte wijken.
Het aankopen van winkelpanden wordt nu aan deze plannen toegevoegd.
Hoeveel geld precies voor het nieuwe vastgoedfonds beschikbaar komt, is nog niet bekendgemaakt.
Burgemeester wil speciaal fonds oprichten
Burgemeester Jaume Collboni kondigde in september al aan dat Barcelona een speciaal fonds wil oprichten voor het behoud van karakteristieke winkels.
Met dit fonds wil de gemeente voorkomen dat belangrijke buurtvoorzieningen verdwijnen wanneer huurcontracten aflopen of panden worden verkocht.
De plannen richten zich onder meer op winkels die een belangrijke sociale of praktische functie vervullen.
Het gaat bijvoorbeeld om ambachtelijke zaken, gespecialiseerde buurtwinkels en andere ondernemingen die bijdragen aan het karakter van een wijk.
Om het fonds goed te laten functioneren, wil Barcelona bovendien een voorkeursrecht krijgen bij de verkoop van bepaalde commerciële panden.
Daarvoor is een aanpassing van de Catalaanse wetgeving nodig.
De burgemeester heeft zich bij het ontwikkelen van het plan laten inspireren door vergelijkbare maatregelen in Parijs.
Ook toeristen profiteren van authentieke winkelstraten
Volgens de gemeente is het behoud van traditionele winkels niet alleen belangrijk voor inwoners.
Ook toeristen zouden uiteindelijk profiteren van wijken die hun eigen karakter behouden.
Steeds meer bezoekers zoeken namelijk naar authentieke ervaringen en willen niet uitsluitend terechtkomen in straten waar overal dezelfde souvenirwinkels en internationale winkelketens te vinden zijn.
Barcelona hoopt met de nieuwe aanpak een betere balans te vinden tussen toerisme en het dagelijks leven van de bewoners.
Een stad waar inwoners nog gemakkelijk terechtkunnen bij een bakker, slager of andere buurtwinkel blijft volgens het gemeentebestuur ook aantrekkelijker voor bezoekers.
Ook beroemde markt La Boquería moet veranderen
De plannen voor de winkelpanden sluiten aan bij andere maatregelen waarmee Barcelona het centrum minder afhankelijk wil maken van massatoerisme.
Zo wil de gemeente ook de beroemde Mercat de la Boquería opnieuw aantrekkelijker maken voor de lokale bevolking.
De markt aan de Ramblas is uitgegroeid tot een van de populairste toeristische trekpleisters van Barcelona.
Daardoor is het aanbod de afgelopen jaren steeds meer verschoven naar kant-en-klare hapjes, snacks en producten voor bezoekers.
De gemeente wil dat de markt weer sterker gericht wordt op de verkoop van verse levensmiddelen.
Daarvoor worden nieuwe regels voorbereid die in 2027 zouden kunnen ingaan, mits daarvoor voldoende politieke steun bestaat.
Toeristen betalen steeds meer belasting
Barcelona heeft de afgelopen jaren verschillende maatregelen genomen om de opbrengsten uit toerisme te verhogen.
Sinds 1 april 2026 gelden nieuwe tarieven voor de toeristenbelasting in Catalonië.
In Barcelona betalen toeristen afhankelijk van hun accommodatie een regionale belasting, aangevuld met een gemeentelijke toeslag.
Voor een overnachting in een vijfsterrenhotel bedraagt de totale belasting momenteel 12 euro per persoon per nacht.
Bij een viersterrenhotel is dat 8,40 euro en bij een toeristisch appartement 9,50 euro.
De gemeentelijke toeslag wordt de komende jaren verder verhoogd.
Met deze inkomsten wil Barcelona een groter deel van de kosten die toerisme met zich meebrengt laten betalen door bezoekers.
Plannen moeten in 2027 werkelijkheid worden
Hoewel de plannen voor het opkopen van winkelpanden al vergevorderd zijn, moet de gemeente nog verschillende juridische en administratieve stappen zetten.
José Antonio Donaire verwacht dat de plannen eind 2026 verder kunnen worden gepresenteerd.
De daadwerkelijke uitvoering zou vervolgens in 2027 kunnen beginnen.
Daarvoor moeten onder andere afspraken worden gemaakt over de financiering, de aankoopvoorwaarden en de toekomstige bestemming van de winkelruimtes.
Het is daarom nog niet duidelijk hoeveel panden Barcelona uiteindelijk wil kopen.
Barcelona zoekt nieuwe balans tussen toerisme en leefbaarheid
Met het initiatief kiest Barcelona voor een opvallende aanpak van de gevolgen van massatoerisme.
In plaats van uitsluitend nieuwe beperkingen aan toeristische activiteiten op te leggen, wil de gemeente inkomsten uit het toerisme rechtstreeks gebruiken om het karakter van de stad te behouden.
Het idee is eenvoudig: toeristen betalen mee aan het behoud van de voorzieningen waar bewoners dagelijks behoefte aan hebben.
Of deze aanpak daadwerkelijk voldoende traditionele winkels kan behouden, zal de komende jaren moeten blijken.
