Luxehorloges en parfums nemen plek van tabak over als belangrijkste smokkelwaar aan grens met Andorra

Aan de grens tussen Andorra en Spanje verandert het type smokkelwaar opvallend snel. Waar jarenlang vooral sigaretten en andere tabaksproducten in beslag werden genomen, treffen Spaanse douaniers tegenwoordig steeds vaker dure horloges, parfums, elektronica en andere luxegoederen aan.

De waarde van in beslag genomen goederen in deze categorie is sinds 2021 bijna vervijfvoudigd. Vooral kostbare horloges blijken populair bij smokkelaars, omdat ze klein zijn, gemakkelijk verborgen kunnen worden en tienduizenden euro’s waard kunnen zijn.

Smokkel van luxegoederen sterk toegenomen

Bij de grenspost Farga de Moles, in de Catalaanse Pyreneeën, registreerde de Spaanse belastingdienst in 2021 voor ongeveer 85.900 euro aan onderschepte goederen buiten de categorie tabak.

In 2024 was dat bedrag gestegen tot ruim 416.000 euro. Ook in 2025 bleef de waarde boven de 370.000 euro.

Onder deze categorie vallen onder meer:

• luxehorloges;
• parfums;
• mobiele telefoons;
• camera’s en lenzen;
• alcoholische dranken;
• medicijnen;
• andere hoogwaardige goederen.

Het aantal zaken steeg tegelijkertijd van 49 in 2021 naar 114 in 2025.

Horloges van 50.000 tot 100.000 euro

Vooral dure horloges trekken de aandacht van de douane.

Volgens Daniel Alaya van de Guardia Civil zijn bij controles exemplaren aangetroffen met een waarde tussen 50.000 en 100.000 euro.

Juist de verhouding tussen formaat en waarde maakt dergelijke horloges aantrekkelijk voor smokkel. Een horloge van tienduizenden euro’s kan relatief eenvoudig onder kleding of in bagage worden verborgen.

Wanneer het zonder aangifte vanuit Andorra Spanje wordt binnengebracht, kan het financiële voordeel volgens de Guardia Civil oplopen tot meer dan 20 procent.

Tabak niet langer nummer één in waarde

Andorra staat al decennialang bekend om lagere prijzen voor onder meer tabak en alcohol.

Daarom vormden sigaretten jarenlang het klassieke smokkelproduct aan deze grens.

Tabak wordt nog steeds regelmatig onderschept. Tussen 2021 en 2025 registreerden de Spaanse autoriteiten jaarlijks ongeveer 73 tot 117 tabakszaken.

De waarde daarvan schommelde sterk. In 2023 werd bijvoorbeeld voor ongeveer 184.500 euro aan tabak in beslag genomen.

In de eerste helft van 2026 bedroeg dat ongeveer 46.900 euro.

Daarmee is tabak nog steeds belangrijk, maar luxegoederen vertegenwoordigen inmiddels een aanzienlijk grotere financiële waarde.

Minder contant geld onderschept

Opvallend genoeg beweegt de smokkel van contant geld juist de andere kant op.

In 2022 namen de Spaanse autoriteiten aan de grens met Andorra nog ruim 1,3 miljoen euro aan niet-aangegeven contant geld in beslag.

Daarna daalde het bedrag ieder jaar.

In 2025 werd nog ongeveer 289.000 euro onderschept. Dat is slechts ongeveer een vijfde van het bedrag uit 2022.

Ook het aantal overtredingen daalde:

• 72 zaken in 2022;
• 38 in 2023;
• 28 in 2024;
• 22 in 2025.

De cijfers wijzen erop dat grote hoeveelheden contant geld minder vaak fysiek over deze grens worden meegenomen.

Nieuwe speurhond zoekt naar bankbiljetten

Om verborgen contant geld op te sporen heeft de Guardia Civil sinds enkele maanden hulp van Amy, een speciaal getrainde speurhond.

Amy is opgeleid om de geur van bankbiljetten te herkennen en werkt bij de grenspost Farga de Moles.

Wanneer douaniers na een eerste controle vermoeden dat iemand grote hoeveelheden geld verborgen houdt, wordt de hond ingezet om auto’s, bussen of vrachtwagens verder te onderzoeken.

Voor haar training worden onder meer versnipperde bankbiljetten gebruikt, zodat ze de specifieke geur blijft herkennen.

Meer dan 10.000 euro moet worden aangegeven

Wie Spanje binnenkomt met 10.000 euro of meer aan contant geld, moet daarvan aangifte doen.

Wordt een groter bedrag zonder de vereiste aangifte ontdekt, dan kunnen de autoriteiten het geld tijdelijk in beslag nemen en een overtredingsprocedure starten.

Volgens de Guardia Civil kunnen boetes in ernstige gevallen oplopen tot 200 procent van het onderschepte bedrag.

Het meenemen van grote hoeveelheden geld is op zichzelf dus niet automatisch verboden, maar de aangifteplicht moet wel worden nageleefd.

Bijzondere grens binnen Spanje

Farga de Moles is een bijzondere grenspost.

Andorra ligt tussen Spanje en Frankrijk en maakt geen deel uit van de Europese Unie. Daardoor zijn er douanecontroles op goederen die vanuit het ministaatje Spanje binnenkomen.

Jaarlijks passeren ongeveer zeven miljoen mensen deze grens.

Op een gemiddelde dag rijden er volgens de autoriteiten ongeveer:

• 12.000 personenauto’s en andere lichte voertuigen;
• 350 vrachtwagens en andere zware voertuigen

door de grenspost.

Politie en douane hebben verschillende taken

Bij de grens werken verschillende Spaanse diensten naast elkaar.

De Policía Nacional controleert voornamelijk personen en reisdocumenten.

De fiscale eenheid van de Guardia Civil en de Spaanse belastingdienst richten zich juist op goederen, contant geld en mogelijke smokkel.

Daardoor kan iemand zonder problemen het land mogen binnenkomen, maar tegelijkertijd wel worden gecontroleerd op wat hij of zij in de auto of bagage heeft.

Prijsverschillen blijven smokkel aantrekkelijk maken

De smokkel tussen Andorra en Spanje hangt sterk samen met belasting- en prijsverschillen.

Producten kunnen in Andorra aanzienlijk goedkoper zijn doordat het land een ander belastingstelsel heeft dan Spanje.

Bij goedkope goederen is het voordeel beperkt. Maar bij een luxehorloge van bijvoorbeeld 80.000 euro kan een verschil van enkele procenten al duizenden euro’s opleveren.

Dat verklaart volgens de Guardia Civil waarom juist deze zeer kostbare maar compacte producten steeds interessanter worden voor smokkelaars.

Smokkel verandert van karakter

De cijfers laten daarmee vooral zien dat de traditionele smokkelroute tussen Andorra en Spanje niet verdwijnt, maar van karakter verandert.

Sigaretten blijven aan de grens worden onderschept, maar steeds vaker draait het om producten met een veel hogere waarde per stuk.

Een kostbaar horloge, luxe parfum, mobiele telefoon of camera is eenvoudiger te verbergen dan dozen vol sigaretten en kan tegelijkertijd een veel grotere financiële winst opleveren.

Voor de Spaanse douane betekent dat dat de controles eveneens moeten veranderen. Niet alleen koffers vol tabak krijgen aandacht, maar steeds vaker ook een klein doosje, een dure pols of zelfs verborgen bankbiljetten.