Bijna duizend mensen in Murcia de straat op voor betere bescherming van straatkatten
Bijna duizend mensen hebben zondag in Murcia gedemonstreerd voor een betere aanpak van de vele kattenkolonies in de stad en de rest van Spanje. De deelnemers vinden dat gemeenten hun wettelijke verantwoordelijkheid voor zwerf- en gemeenschapskatten onvoldoende nakomen en dat vrijwilligers nog te veel kosten en werkzaamheden zelf moeten dragen.
De actie maakte deel uit van een landelijke protestdag onder het motto ‘Los gatos tienen ley’ – ‘De katten hebben een wet’. In tientallen Spaanse steden kwamen dierenbeschermers en beheerders van kattenkolonies bijeen om naleving van de Spaanse dierenwelzijnswet te eisen.
Demonstratie door centrum van Murcia
De demonstratie begon zondagmiddag aan de Avenida Alfonso X el Sabio in Murcia.
De actievoerders eisten vooral dat gemeenten daadwerkelijk uitvoeren wat sinds de invoering van de nationale dierenwelzijnswet van hen wordt verlangd.
Daarbij gaat het onder andere om het in kaart brengen van kattenkolonies, sterilisatie, identificatie van dieren en veterinaire zorg.
De landelijke campagne is opgezet door beheerders van kattenkolonies, dierenbeschermingsorganisaties en andere betrokkenen. De organisatoren benadrukken dat de beweging onafhankelijk en niet aan een politieke partij verbonden is.
Wat is een kattenkolonie?
Op veel plaatsen in Spanje leven groepen katten permanent op straat. Het gaat vaak om dieren die niet volledig gesocialiseerd zijn en daarom niet eenvoudig in een huis kunnen worden geplaatst.
De Spaanse wet spreekt over gatos comunitarios, oftewel gemeenschapskatten.
Gemeenten moeten deze populaties gecontroleerd beheren. Daarvoor wordt vooral het zogenoemde CER-systeem gebruikt:
Captura – Esterilización – Retorno, oftewel vangen, steriliseren en terugplaatsen.
Een kat wordt gevangen, door een dierenarts gecontroleerd en gesteriliseerd en daarna teruggebracht naar de bestaande kolonie. Hiermee moet worden voorkomen dat de populatie steeds verder groeit.
Ook vaccinatie en identificatie
Binnen het programma van de gemeente Murcia worden katten niet alleen gesteriliseerd.
De dieren worden onder meer ontwormd, tegen hondsdolheid gevaccineerd en geïdentificeerd met een microchip voordat ze naar hun oorspronkelijke leefomgeving terugkeren. Een herkenbare markering aan het oor laat vervolgens zien dat het dier al onderdeel is van het CER-programma.
Het doel is niet alleen dierenwelzijn. Een gecontroleerde populatie moet ook problemen voor omwonenden beperken, zoals ongewenste nesten, vechtende katten, geluid en geur.
Murcia telt meer dan 7.200 gemeenschapskatten
De gemeente Murcia heeft inmiddels een omvangrijk register opgebouwd.
Volgens de meest recente gemeentelijke cijfers zijn er 626 geregistreerde kattenkolonies, met samen 7.254 gemeenschapskatten.
Daarvan waren in augustus 2.883 katten gesteriliseerd, oftewel bijna 40 procent van de geregistreerde populatie.
De gemeente beschikt daarnaast over honderden geregistreerde vrijwilligers die helpen bij het verzorgen en controleren van de kolonies.
Vrijwilligers: te veel kosten komen bij ons terecht
Juist daar ligt volgens de demonstranten een belangrijk probleem.
Dierenbeschermingsorganisatie ANIMUR stelt dat vrijwilligers in de praktijk nog steeds een groot deel van de kosten voor sterilisaties en spoedeisende veterinaire zorg zelf betalen.
Volgens de organisatie zou meer dan 80 procent van bepaalde veterinaire kosten uiteindelijk door vrijwilligers worden gedragen. Dat cijfer is afkomstig van de dierenbeschermers zelf en niet van de gemeente.
De actievoerders vinden dat een wettelijke gemeentelijke taak niet structureel afhankelijk mag zijn van mensen die uit eigen zak voer, behandelingen en andere voorzieningen betalen.
Dierenwelzijnswet legt verantwoordelijkheid bij gemeenten
De demonstranten verwijzen vooral naar Wet 7/2023 inzake de bescherming van de rechten en het welzijn van dieren.
Deze landelijke wet verplicht gemeenten beleid te voeren voor het beheer van kattenkolonies. Daarbij horen onder meer populatiecontrole, sterilisatie en maatregelen om het welzijn van de dieren en de samenleving eromheen te beschermen. De gemeente Murcia verwijst op haar eigen informatiepagina eveneens naar deze landelijke wet en naar de technische richtlijnen voor kattenkolonies.
In Murcia bestaat daarnaast al langer regionale regelgeving op het gebied van dierenwelzijn.
Politieke vertegenwoordigers liepen mee
Ook vertegenwoordigers van Podemos namen zondag deel aan de demonstratie.
Regionaal parlementslid María Marín riep zowel gemeenten als de regionale regering op de bestaande regelgeving volledig uit te voeren. Zij pleitte onder meer voor het registreren en in kaart brengen van kolonies, meer sterilisaties, microchips en voldoende veterinaire zorg.
Dat politici aan de actie deelnamen verandert volgens de organisatoren niet het karakter van de landelijke campagne. Zij presenteren de protesten nadrukkelijk als een onafhankelijke burgeractie die zich richt op gemeenten van alle politieke kleuren.
Gemeente Murcia zegt juist veel te investeren
De situatie in Murcia ligt iets genuanceerder dan de landelijke protestleus doet vermoeden.
De gemeente beschikt al over een officieel programma voor kattenkolonies en stelt dat zij de afgelopen jaren juist fors heeft ingezet op het CER-systeem.
Murcia heeft duizenden katten laten behandelen, honderden kolonies geregistreerd en werkt samen met dierenartsen, verenigingen en vrijwilligers. Het huidige gemeentelijke programma werd in mei 2025 opnieuw vastgesteld.
De discussie gaat daardoor vooral over de vraag of de beschikbare middelen voldoende zijn om álle geregistreerde katten tijdig te steriliseren en verzorgen.
Sterilisatiepercentage nog geen 40 procent
Met 2.883 gesteriliseerde katten op een geregistreerde populatie van 7.254 is momenteel ongeveer 39,7 procent behandeld.
Dat betekent tegelijkertijd dat nog duizenden geregistreerde katten niet zijn gesteriliseerd.
Voor beheerders van kattenkolonies is snelheid belangrijk. Wanneer slechts een deel van een kolonie wordt behandeld, kunnen de niet-gesteriliseerde dieren zich blijven voortplanten waardoor nieuw geboren katten een deel van de vooruitgang weer tenietdoen.
‘Gemeenten moeten verantwoordelijkheid nemen’
De belangrijkste boodschap van de landelijke protestdag was daarom niet dat er helemaal niets gebeurt, maar dat volgens de actievoerders te veel van het dagelijkse werk nog steeds bij vrijwilligers terechtkomt.
Zij willen structurele gemeentelijke budgetten, voldoende sterilisatieprogramma’s, veterinaire ondersteuning en duidelijke registratiesystemen.
Voor Murcia laat de situatie tegelijkertijd zien hoe groot de uitdaging is: met 626 kolonies en ruim 7.200 geregistreerde katten gaat het om een omvangrijke populatie die jarenlang actief beheerd moet worden.
De bijna duizend deelnemers die zondag door Murcia trokken, hopen vooral dat de bestaande wet daardoor niet alleen op papier blijft staan, maar overal daadwerkelijk wordt uitgevoerd.
