Vlinderpopulatie op Ibiza en Formentera met 60 procent afgenomen: natuurorganisaties slaan alarm
De natuur op Ibiza en Formentera staat steeds verder onder druk. Volgens de Balearische nieuwszender IB3 is het aantal vlinders op de twee eilanden in de afgelopen tien jaar met maar liefst 60 procent afgenomen. Natuurorganisaties proberen het tij te keren door nieuwe leefgebieden aan te leggen waar vlinders, bijen en andere bestuivende insecten voedsel en beschutting kunnen vinden.
De sterke achteruitgang van de vlinderpopulatie op Ibiza en Formentera, gezamenlijk bekend als de Pitiusen, baart natuurliefhebbers zorgen.
Vlinders spelen een belangrijke rol in de natuur. Ze dragen bij aan de bestuiving van bloemen en vormen tegelijkertijd voedsel voor vogels en andere dieren.
Een sterke afname van het aantal vlinders kan daarom een aanwijzing zijn dat ook andere onderdelen van het ecosysteem onder druk staan.
Zes op de tien vlinders verdwenen in tien jaar tijd
Volgens de berichtgeving van IB3 is het aantal vlinders op Ibiza en Formentera gedurende het afgelopen decennium met 60 procent afgenomen.
Dat betekent dat van iedere honderd vlinders die tien jaar geleden werden geteld, er bij een vergelijkbare telling nog maar ongeveer veertig over zouden zijn.
De achteruitgang past binnen een bredere Europese ontwikkeling waarbij veel insectensoorten steeds meer moeite hebben om te overleven.
Vlinders zijn bijzonder gevoelig voor veranderingen in temperatuur, neerslag, begroeiing en de beschikbaarheid van voedselplanten.
Ook het verdwijnen van natuurlijke leefgebieden kan grote gevolgen hebben.
De exacte onderzoeksperiode en de gebruikte telmethode achter het gemelde percentage zijn in het nieuwsbericht niet nader toegelicht.
Op Formentera ontstaat een nieuwe oase voor vlinders
Om de insecten te helpen, hebben vrijwilligers van het Qué Celeste Festival op Formentera een speciaal groen gebied aangelegd.
Hier zijn onder andere aromatische planten aangebracht die bestuivende insecten kunnen aantrekken.
Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met natuurorganisatie Ibiza Preservation.
Het doel is om een geschikte leefomgeving te creëren waarin vlinders en andere insecten voedsel kunnen vinden en zich beter kunnen voortplanten.
Door verschillende plantensoorten te combineren, kunnen dergelijke plekken gedurende meerdere perioden van het jaar nectar en beschutting bieden.
De initiatiefnemers hopen hiermee een bijdrage te leveren aan het herstel van de plaatselijke biodiversiteit.
Waarom verdwijnen er steeds meer vlinders?
De achteruitgang van vlinderpopulaties kan verschillende oorzaken hebben.
Een belangrijke factor is het verdwijnen of veranderen van natuurlijke leefgebieden. Wanneer bloemrijke graslanden, struikgebieden en andere groene plekken verdwijnen, verliezen vlinders hun voedselbronnen en voortplantingsplaatsen.
Ook langdurige droogte vormt een probleem. Bij onvoldoende neerslag groeien minder bloemen en kunnen planten waarvan rupsen afhankelijk zijn zich minder goed ontwikkelen.
Daarnaast kunnen intensief grondgebruik, bestrijdingsmiddelen en verstedelijking negatieve gevolgen hebben.
Klimaatverandering versterkt sommige van deze problemen doordat perioden van extreme warmte en droogte vaker kunnen voorkomen.
Welke factoren precies verantwoordelijk zijn voor de gemelde afname op Ibiza en Formentera, is op basis van het bericht van IB3 niet vast te stellen.
Ook andere Spaanse regio’s zien vlinders verdwijnen
De situatie op de Balearen staat niet op zichzelf.
Ook in Catalonië zijn de afgelopen jaren verschillende onderzoeken uitgevoerd naar de achteruitgang van vlinderpopulaties.
Uit onderzoek in het natuurpark Montseny bleek bijvoorbeeld dat bepaalde beschermde vlindersoorten sterk in aantal zijn afgenomen.
Onderzoekers wijzen daarbij onder andere op veranderingen in het landschap, het verdwijnen van geschikte leefgebieden en klimaatverandering.
Vlinders worden door wetenschappers vaak gebruikt als indicator voor de toestand van de natuur.
Omdat ze snel reageren op veranderingen in hun omgeving, kunnen dalende aantallen een vroeg waarschuwingssignaal zijn voor bredere ecologische problemen.
Ook inwoners en tuinbezitters kunnen helpen
Volgens de initiatiefnemers op Formentera hoeven maatregelen om bestuivende insecten te beschermen niet ingewikkeld te zijn.
Zelfs kleine veranderingen in tuinen, landbouwgebieden en openbare groenvoorzieningen kunnen bijdragen aan betere leefomstandigheden.
Zo kan het helpen om wilde bloemen langer te laten groeien en minder vaak te maaien.
Ook het aanplanten van inheemse, nectarrijke bloemen en planten kan vlinders aantrekken.
Daarbij is het belangrijk dat niet alleen volwassen vlinders voedsel kunnen vinden, maar dat er ook geschikte planten aanwezig zijn waarop zij hun eitjes kunnen afzetten en waarvan rupsen kunnen eten.
Het beperken van insecticiden en het behouden van natuurlijke begroeiing zijn eveneens belangrijke maatregelen.
Biodiversiteit op de Balearen onder druk
Ibiza en Formentera staan wereldwijd bekend om hun stranden, helderblauwe zee en mediterrane landschappen.
Maar achter dat aantrekkelijke landschap schuilt een kwetsbaar ecosysteem.
De eilanden hebben te maken met langdurige droge perioden, veranderingen in grondgebruik en druk op beschikbare natuurgebieden.
Juist op eilanden kunnen veranderingen in leefgebieden grote gevolgen hebben voor plaatselijke planten- en dierenpopulaties.
Het beschermen en herstellen van bloemrijke gebieden kan daarom bijdragen aan het behoud van de bijzondere natuur van de Pitiusen.
Kleine maatregelen kunnen een groot verschil maken
Met het nieuwe initiatief op Formentera willen de vrijwilligers laten zien dat iedereen een bijdrage kan leveren aan natuurherstel.
Een tuin met wilde bloemen, minder intensief maaibeheer of het behoud van natuurlijke begroeiing kan al waardevolle ruimte bieden aan vlinders en andere insecten.
Of zulke projecten voldoende zijn om de afname van de vlinderpopulatie op Ibiza en Formentera te stoppen, zal uit toekomstige tellingen moeten blijken.
De gemelde afname van 60 procent onderstreept in ieder geval hoe kwetsbaar de natuur op de Spaanse eilanden is en hoe belangrijk het wordt om leefgebieden voor bestuivende insecten te behouden.
