Spanje wil rookverbod fors uitbreiden: ook terrassen, stranden en zwembaden in beeld

Spanje staat mogelijk voor een van de grootste aanscherpingen van de rookwet in jaren. De regering wil roken niet alleen verder beperken in gebouwen, maar ook op veel plaatsen in de openlucht verbieden.

Als het huidige wetsvoorstel wordt aangenomen, mag er onder andere niet meer worden gerookt op terrassen van bars en restaurants, stranden, openbare zwembaden, sportterreinen en verschillende andere openbare buitenlocaties.

Ook elektronische sigaretten en vergelijkbare producten krijgen grotendeels dezelfde regels als gewone tabak.

De nieuwe regels zijn echter nog niet definitief. Het wetsvoorstel wordt momenteel door het Spaanse parlement behandeld.

Roken op terras mogelijk helemaal verboden

Een van de opvallendste maatregelen is het rookverbod op horecaterrassen.

Op dit moment mag op veel open terrassen in Spanje nog gewoon worden gerookt.

Volgens het nieuwe voorstel verandert dat volledig.

Het rookverbod zou gaan gelden bij:

• bars;
• cafés;
• restaurants;
• andere horecagelegenheden;
• zowel binnenruimten als buitenruimten.

Een terras zou daarmee niet langer automatisch een plek zijn waar roken wel is toegestaan.

Ook stranden rookvrij

Het voorstel gaat veel verder dan alleen de horeca.

Roken zou eveneens verboden worden op alle zee- en rivierstranden.

Dat betekent dat het niet meer aan afzonderlijke gemeenten wordt overgelaten om bepaalde stranden rookvrij te verklaren. Het verbod zou landelijk onderdeel worden van de Spaanse rookwet.

Ook nationale parken worden in het wetsvoorstel als rookvrije gebieden opgenomen.

Geen sigaret meer bij openbaar zwembad

Ook zwembaden vallen onder de uitbreiding.

Bij zwembaden voor collectief gebruik zou zowel binnen als buiten een rookverbod gelden.

Denk bijvoorbeeld aan:

• gemeentelijke zwembaden;
• openbare recreatiebaden;
• gemeenschappelijke zwembaden waarvoor de regeling van toepassing is.

De exacte toepassing bij bijvoorbeeld particuliere zwembaden en bepaalde wooncomplexen zal afhangen van de definitieve wet en verdere uitvoering.

Sportterreinen en evenementen

Ook sportlocaties worden rookvrij.

Het verbod geldt volgens het voorstel zowel binnen als buiten bij sportvoorzieningen.

Hetzelfde geldt voor locaties waar openbare evenementen plaatsvinden.

Daardoor kan roken straks bijvoorbeeld verboden zijn bij:

• sportwedstrijden;
• stadions en sportterreinen;
• openluchtconcerten;
• theaters en bioscopen;
• andere publieke evenementen.

Tot 15 meter afstand houden

Rond verschillende gevoelige locaties komt bovendien een extra beschermingszone.

Volgens het huidige wetsvoorstel mag binnen 15 meter van de toegang tot bepaalde gebouwen en voorzieningen niet worden gerookt.

Daaronder vallen onder andere:

• overheidsgebouwen;
• ziekenhuizen en andere zorginstellingen;
• scholen;
• universiteiten;
• onderzoekscentra;
• musea;
• bibliotheken;
• culturele centra;
• sportcentra;
• speeltuinen en kindergebieden.

Je hoeft dus niet per se binnen het gebouw of op het terrein te staan om onder het verbod te vallen.

Ook universiteiten en onderwijsinstellingen

De bestaande rookvrije zones rond onderwijs worden uitgebreid.

Universiteiten, onderzoekscentra en centra voor volwassenenonderwijs worden nadrukkelijk opgenomen.

In combinatie met de 15-meterzone betekent dat dat ook direct buiten de ingang niet meer gerookt zou mogen worden.

Bushaltes, stations en vervoer

Ook rond vervoer worden de regels aangescherpt.

Het wetsvoorstel noemt onder meer:

• busstations;
• perrons;
• bushokjes;
• openbaar vervoer;
• taxi’s;
• voertuigen met chauffeur;
• ambulances;
• funiculaires;
• kabelbanen;
• trein- en metrostations.

Ook volledig open delen van sommige openbaarvervoersvoorzieningen worden onder de nieuwe regeling gebracht.

Werkauto kan eveneens rookvrij worden

Nieuw is ook dat roken in bepaalde voertuigen die voor het werk worden gebruikt verboden kan worden.

Het gaat bijvoorbeeld om voertuigen die werknemers gebruiken tijdens of vanwege hun werkzaamheden.

Een uitzondering is voorzien wanneer zo’n voertuig uitsluitend voor persoonlijk gebruik wordt gebruikt.

Vapen wordt vrijwel gelijkgesteld aan roken

Een belangrijke verandering is dat de wet niet alleen klassieke sigaretten behandelt.

Ook verschillende nieuwe producten worden onder de regeling gebracht, waaronder:

• elektronische sigaretten met nicotine;
• elektronische sigaretten zonder nicotine;
• verwarmde tabaksproducten;
• kruidenproducten die worden gerookt of verdampt;
• waterpijp- en shishaproducten;
• andere producten die het roken nabootsen.

Voor veel van deze producten zouden dezelfde gebruiksverboden gelden als voor gewone tabak.

Wie bijvoorbeeld niet meer op een terras mag roken, zou daar volgens het voorstel ook niet meer mogen vapen.

Nicotinezakjes vormen uitzondering

Nicotinezakjes worden wel als tabaksgerelateerd product meegenomen in de nieuwe regelgeving, maar vallen niet volledig onder dezelfde gebruiksverboden.

Omdat deze producten niet worden gerookt of verdampt, worden zij uitgezonderd van veel rookvrije-ruimtebepalingen.

Voor minderjarigen geldt de beperking echter wel.

Minderjarigen mogen straks ook niet meer roken

Tot nu toe lag in de Spaanse wet vooral de nadruk op het verbod om tabak aan minderjarigen te verkopen of te geven.

Het nieuwe wetsvoorstel gaat een stap verder.

Ook het daadwerkelijk roken of gebruiken van tabaksgerelateerde producten door iemand jonger dan 18 jaar wordt expliciet verboden.

Dat geldt niet alleen voor sigaretten, maar ook voor bijvoorbeeld elektronische sigaretten en nicotinezakjes.

Boete voor minderjarige kan bij ouders terechtkomen

Het gebruik van tabak of vergelijkbare producten door een minderjarige wordt in het voorstel aangemerkt als een lichte overtreding.

Lichte overtredingen kunnen in beginsel worden bestraft met een boete vanaf €200.

Wanneer een minderjarige wordt beboet, kunnen ouders, voogden of verzorgers verantwoordelijk worden voor het betalen van het bedrag.

De wet biedt daarnaast de mogelijkheid om de geldboete te vervangen door deelname aan preventie- of hulpverleningsprogramma’s of door werkzaamheden ten behoeve van de gemeenschap.

Tot €200 boete voor roken waar het verboden is

Wie rookt op een plek waar dat verboden is, kan eveneens een boete krijgen.

Bij een eenmalige overtreding kan die oplopen tot €200.

Andere overtredingen worden zwaarder bestraft.

Volgens het wetsvoorstel lopen de boetecategorieën uiteen van:

• lichte overtredingen: €200 tot €600;
• ernstige overtredingen: €601 tot €10.000;
• zeer ernstige overtredingen: €10.001 tot €600.000.

De hoogste bedragen zijn vooral bedoeld voor bedrijven en ernstige overtredingen rond bijvoorbeeld reclame en verkoop.

Verkoop van vapes wordt strenger

De verkoop van tabaksgerelateerde producten wordt eveneens aan banden gelegd.

Volgens de huidige tekst mogen dergelijke producten in de toekomst alleen via gespecialiseerde verkooppunten worden verkocht.

Daarmee wil Spanje onder meer voorkomen dat vapes en vergelijkbare producten eenvoudig verkrijgbaar blijven bij allerlei gewone winkels.

De precieze voorwaarden waaraan zulke gespecialiseerde winkels moeten voldoen, moeten verder worden uitgewerkt.

Reclame vrijwel overal verboden

Ook reclame en sponsoring worden verder beperkt.

De regering wil de reclamebeperkingen die al voor traditionele tabak gelden uitbreiden naar nieuwe nicotine- en rookproducten.

Reclame via onder andere:

• televisie;
• internet;
• sociale media;
• winkels;
• evenementen;
• sponsoring;
• promotieacties;

wordt sterk beperkt of verboden.

Ook reclame-uitingen van tabaks- of vapemerken die vanuit winkels zichtbaar zijn, worden aangepakt.

Geen neutrale sigarettenpakjes in huidige voorstel

Eerder werd ook gesproken over de invoering van neutrale verpakkingen, waarbij sigarettenmerken grotendeels dezelfde eenvoudige verpakking krijgen en logo’s en huisstijl verdwijnen.

Die maatregel staat echter niet in de huidige parlementaire tekst van het wetsvoorstel.

Het is daarom onjuist om te zeggen dat neutrale verpakkingen nu al onderdeel zijn van deze nieuwe rookwet.

Wegwerpvapes niet expliciet verboden in huidige tekst

Ook op dit punt is enige verwarring ontstaan.

In een eerdere versie van de plannen werd gesproken over een verbod op elektronische wegwerpsigaretten.

In de huidige parlementaire tekst worden wegwerpvapes wel afzonderlijk gedefinieerd en gereguleerd, maar staat geen algemeen expliciet verkoopverbod op alle wegwerpvapes zoals eerder werd voorgesteld.

Dat kan tijdens de parlementaire behandeling uiteraard nog veranderen.

Waarom wil Spanje de regels aanscherpen?

De Spaanse regering wil met de nieuwe wet vooral de blootstelling aan tabaksrook verminderen en voorkomen dat roken en vapen onder jongeren opnieuw genormaliseerd worden.

Vooral het gebruik van elektronische sigaretten onder jongeren speelt daarbij een belangrijke rol.

Volgens recente Spaanse onderzoeken heeft een groot deel van de jongeren inmiddels ervaring met elektronische sigaretten.

Tegelijkertijd is het dagelijkse klassieke roken onder jongeren de afgelopen jaren juist gedaald.

De overheid wil voorkomen dat nieuwe nicotineproducten die dalende trend ondermijnen.

Wanneer gaat het nieuwe rookverbod in?

Daar is op dit moment nog geen definitieve datum voor.

De regering heeft het wetsvoorstel al goedgekeurd en naar het parlement gestuurd, maar de behandeling is nog bezig.

Op 2 oktober 2026 bevindt het voorstel zich bij de Commissie Volksgezondheid. Politieke partijen kunnen nog wijzigingen indienen.

Als het wetsvoorstel uiteindelijk definitief wordt aangenomen, bepaalt de huidige tekst dat de nieuwe wet twintig dagen na publicatie in het Spaanse Staatsblad in werking treedt.

Op dit moment mag roken op veel terrassen dus nog

Dat is belangrijk voor inwoners en vakantiegangers.

De aangekondigde verboden gelden nog niet automatisch.

Op dit moment blijven de bestaande Spaanse rookregels van kracht.

Pas wanneer het parlement de wetswijziging definitief heeft goedgekeurd en deze officieel is gepubliceerd, worden de nieuwe landelijke verboden van kracht.

Mocht het voorstel in grote lijnen overeind blijven, dan verandert vooral het dagelijks beeld op Spaanse terrassen en stranden ingrijpend.

De bekende combinatie van een koffie, cerveza of glas wijn met een sigaret op het terras zou dan op veel plaatsen in Spanje definitief verleden tijd zijn.