Spanje wil 3,5 miljoen bomen planten als onderdeel van groot Europees natuurherstelplan

Spanje wil de komende jaren ongeveer 3,5 miljoen extra bomen planten. De aanplant maakt deel uit van een veel groter nationaal plan om beschadigde bossen, rivieren, kustgebieden en andere natuurgebieden te herstellen.

De Spaanse regering heeft het ontwerp van het Nationaal Plan voor Natuurherstel op 31 augustus naar de Europese Commissie gestuurd. Daarmee geeft Spanje invulling aan nieuwe Europese regels die lidstaten verplichten aangetaste ecosystemen actief te herstellen.

Onderdeel van Europees plan voor 3 miljard bomen

De 3,5 miljoen bomen vormen de eerste geschatte Spaanse bijdrage aan het Europese streven om vóór 2030 minstens 3 miljard extra bomen te planten binnen de Europese Unie.

Het gaat daarbij niet alleen om zoveel mogelijk bomen in de grond zetten. Binnen het Europese programma geldt het principe dat de juiste boomsoort op de juiste plaats en met het juiste doel moet worden geplant.

Dat is vooral in Spanje belangrijk. Door droogte, hitte, bosbranden en watertekorten is niet iedere boomsoort geschikt voor ieder gebied.

Veel groter plan dan alleen bomen planten

De boomaanplant is slechts één onderdeel van het Spaanse natuurherstelprogramma.

Volgens het ministerie voor Ecologische Transitie en Demografische Uitdaging, MITECO, bevat het plan maatregelen voor onder meer:

• bossen;
• rivieren en overstromingsgebieden;
• landbouwgebieden;
• kustgebieden;
• zeeën;
• stedelijk groen;
• leefgebieden van bedreigde dieren;
• bestuivende insecten zoals bijen en vlinders.

Daarmee moet niet alleen de biodiversiteit worden verbeterd, maar moeten natuurgebieden ook beter bestand worden tegen klimaatverandering, droogte, overstromingen en bosbranden.

Bijna 9.500 vierkante kilometer natuurherstel

Een belangrijk onderdeel van het plan richt zich op beschermde Europese habitattypen.

De Spaanse regio’s hebben projecten voorgesteld voor in totaal ongeveer 9.475 vierkante kilometer natuurgebied.

Daarnaast moet het leefgebied van bijna 200 beschermde diersoorten worden verbeterd.

Ook bossen krijgen veel aandacht. Tot 2030 zijn herstelmaatregelen voorzien op ruim 3.200 vierkante kilometer bosgebied.

De bedoeling is onder andere om bossen gevarieerder en weerbaarder te maken tegen droogte, klimaatverandering en natuurbranden.

Rivieren moeten weer vrijer kunnen stromen

Ook Spaanse rivieren worden aangepakt.

Voor 2030 wil Spanje ongeveer 65 kilometer rivier opnieuw vrij laten stromen. Daarvoor kunnen bijvoorbeeld verouderde dammen, stuwen of andere kunstmatige obstakels worden verwijderd.

Daarnaast moet meer dan 120 vierkante kilometer overstromingsgebied worden hersteld.

Natuurlijke riviergebieden kunnen bij extreem weer een belangrijke rol spelen doordat zij grote hoeveelheden water tijdelijk kunnen opvangen. Daarmee kan de druk op steden en dorpen stroomafwaarts worden verminderd.

Ook herstel van zee en kust

Het natuurherstel stopt niet bij de kustlijn.

Voor 2030 staan maatregelen gepland voor ongeveer 288 vierkante kilometer aan mariene ecosystemen.

Bijzondere aandacht gaat uit naar zeegrasvelden. Ongeveer 12,3 vierkante kilometer daarvan komt in aanmerking voor herstel.

Zeegras is belangrijk voor het onderwaterleven, maar helpt ook bij het vastleggen van CO2 en het beschermen van kustgebieden.

Meer groen in Spaanse steden

Ook steden vallen onder het nieuwe natuurbeleid.

Spanje wil voorkomen dat de totale hoeveelheid stedelijk groen en boomdekking verder afneemt. Gemeenten voorzien vóór 2030 maatregelen op meer dan 200 vierkante kilometer stedelijk gebied.

Op langere termijn moeten groene zones en boomdekking juist verder worden uitgebreid.

Bomen en parken kunnen vooral tijdens Spaanse zomers belangrijk zijn omdat ze schaduw bieden en helpen de temperatuur in stedelijke gebieden te verlagen.

Meer ruimte voor bijen en andere bestuivers

Een ander belangrijk aandachtspunt is de sterke achteruitgang van bestuivende insecten.

Tot 2030 zijn maatregelen voorzien op ongeveer 576 vierkante kilometer om onder andere bijen, vlinders en andere bestuivers betere leefomstandigheden te bieden.

Ook binnen landbouwgebieden worden maatregelen genomen om de biodiversiteit te verbeteren en landschapselementen zoals bomenrijen, heggen en natuurlijke begroeiing te behouden.

Ruim 26.000 reacties van burgers

Aan het Spaanse plan ging een uitgebreid overleg vooraf.

Bijna 500 organisaties en instellingen waren betrokken bij verschillende overlegrondes.

Daarnaast hield de Spaanse regering tussen 21 januari en 31 maart 2026 een openbare raadpleging. Daarbij kwamen 26.543 reacties en voorstellen binnen.

De autonome regio’s, gemeenten, wetenschappelijke instellingen, maatschappelijke organisaties en economische sectoren zijn eveneens bij de voorbereiding betrokken.

Europese Commissie gaat plan beoordelen

Het document dat Spanje heeft ingediend is nog geen definitieve versie.

De Europese Commissie gaat het Spaanse voorstel eerst beoordelen en kan veranderingen of aanvullingen verlangen.

De definitieve versie van het Spaanse natuurherstelplan moet uiterlijk 1 september 2027 naar Brussel worden gestuurd.

Extra belangrijk na zware bosbranden

Het herstel van de Spaanse natuur krijgt extra aandacht na opnieuw een zware zomer met grote natuurbranden.

Volgens gegevens van MITECO was in augustus 2026 al meer dan 250.000 hectare bos- en natuurgebied door brand getroffen.

Het opnieuw aanplanten van bomen is echter niet altijd automatisch de beste oplossing na een brand. Sommige Spaanse ecosystemen herstellen deels uit zichzelf en verkeerde aanplant kan natuurlijke vegetatie zelfs verdringen.

Daarom ligt binnen het Europese natuurherstelbeleid de nadruk niet alleen op het aantal geplante bomen, maar vooral op herstel van complete ecosystemen.

De geplande 3,5 miljoen bomen zijn daarmee vooral het meest zichtbare onderdeel van een veel omvangrijker programma waarmee Spanje zijn bossen, rivieren, kustgebieden en natuur de komende decennia weerbaarder wil maken.