Spaanse gezondheidsdienst moet €100.000 betalen aan jonge vrouw na ernstige allergische reactie op shake
De regionale gezondheidsdienst van Valencia moet €100.000 schadevergoeding betalen aan de familie van een jonge vrouw uit Ibi in Alicante die in 2022 ernstig hersenletsel opliep na een allergische reactie op een proteïneshake. Volgens de rechter schoot de medische zorg op belangrijke punten tekort, maar kan niet worden vastgesteld dat die fouten rechtstreeks verantwoordelijk waren voor alle blijvende schade.
Marta Pérez was 19 jaar toen haar leven op 28 september 2022 volledig veranderde. Na een training in een sportschool in Ibi dronk ze een proteïneshake waarin pistache zat. Marta had een ernstige allergie voor noten en begon kort daarna klachten te krijgen.
Allergie gemeld, maar informatie bereikte arts niet
Rond 22.00 uur meldde Marta zich bij het Centro de Salud Integrado Ibi II.
Volgens de rechter vertelde ze bij binnenkomst aan het verplegend personeel dat ze een ernstige allergie had en dacht een allergische reactie te hebben. Die informatie werd echter niet correct aan de behandelend arts doorgegeven en stond op dat moment ook niet in haar lokale medische dossier.
De arts stelde na onderzoek de diagnose acute tonsillitis vast. Marta kreeg onder meer het corticosteroïd Urbasón en mocht vervolgens weer naar huis.
Op dat moment waren haar vitale waarden stabiel en waren volgens de rechtbank nog geen duidelijke uiterlijke symptomen van een ernstige anafylactische reactie zichtbaar.
Een uur later ging het dramatisch mis
Ongeveer een uur later keerde Marta in veel slechtere toestand terug.
Ze had ernstige ademhalingsproblemen en duidelijke tekenen van anafylaxie. Kort daarna kreeg ze een anafylactische shock en een hartstilstand.
Haar hart stond ongeveer tien minuten stil. Hoewel ze werd gereanimeerd en adrenaline kreeg toegediend, veroorzaakte het langdurige zuurstoftekort ernstige hersenschade.
Marta kwam uiteindelijk terecht in een zogenoemd syndroom van waakzaamheid zonder respons, ook wel een niet-responsieve waaktoestand of vegetatieve toestand genoemd. Bijna vier jaar later heeft ze nog altijd zeer ernstige neurologische beperkingen en volgt ze intensieve revalidatie.
Rechter kritisch over eerste medische onderzoek
De zaak kwam terecht bij het Tribunal Superior de Justicia de la Comunitat Valenciana (TSJCV).
De rechtbank was kritisch over de eerste medische beoordeling.
Het onderzoek werd in de uitspraak als beperkt omschreven en ook het medische verslag was volgens de rechters onvolledig. Zo waren belangrijke gegevens, waaronder de toediening van Urbasón, niet correct vastgelegd.
Daarnaast werd bij het eerste bezoek onvoldoende doorgevraagd naar relevante medische voorgeschiedenis en allergieën.
Volgens de rechtbank was de verleende zorg daardoor niet volledig correct.
Toch geen directe schuld voor volledige hersenschade
De rechter ging echter niet zover om te zeggen dat de fouten van het gezondheidscentrum rechtstreeks de huidige toestand van Marta hebben veroorzaakt.
Er waren volgens de uitspraak meerdere omstandigheden die meespeelden.
Zo waren haar vitale waarden tijdens het eerste bezoek nog normaal, was de allergie-informatie niet bij de behandelend arts terechtgekomen en stond een deel van haar medische voorgeschiedenis in het zorgsysteem van een andere autonome regio. Spaanse regionale medische databases waren op dat moment niet volledig met elkaar gekoppeld.
Ook droeg Marta die avond volgens de uitspraak geen adrenaline-auto-injector bij zich.
Rechter spreekt van ‘verlies van kans’
De rechtbank baseert de schadevergoeding daarom op het juridische begrip “pérdida de oportunidad” – verlies van een kans.
Dat betekent dat niet bewezen is dat correcte medische zorg het ernstige letsel zeker had voorkomen, maar wel dat de tekortkomingen Marta een reële kans hebben ontnomen op eerdere behandeling en mogelijk een betere afloop.
De rechter kwalificeert dit als een aanzienlijk moreel nadeel en stelt de vergoeding daarom vast op €100.000.
Familie vroeg meer dan €4 miljoen
De ouders hadden een schadevergoeding van ruim €4,1 miljoen geëist.
Het bedrag van €100.000 ligt daar dus ver onder.
De familie reageerde dan ook bijzonder teleurgesteld. Marta’s moeder en vader zeggen dat de vergoeding volgens hen totaal niet in verhouding staat tot de levenslange gevolgen voor hun dochter en de intensieve zorg en revalidatie die zij nodig heeft.
De uitspraak is bovendien nog niet definitief. De familie kan in cassatie gaan bij het Spaanse Hooggerechtshof, het Tribunal Supremo.
Bijna vier jaar intensieve revalidatie
Sinds 2022 staat het leven van het gezin vrijwel volledig in het teken van Marta’s verzorging en herstel.
Ze verbleef aanvankelijk maanden op de intensive care en heeft daarna verschillende vormen van neurologische revalidatie gevolgd. Haar ouders hebben ook acties opgezet om geld in te zamelen voor behandelingen en aanvullende therapieën.
De nieuwe uitspraak vormt daarmee wel een erkenning dat er bij haar eerste medische behandeling tekortkomingen waren, maar voor de familie is de juridische strijd waarschijnlijk nog niet voorbij.
De kern van het vonnis is daarmee genuanceerd: de rechtbank stelt niet vast dat de medische fouten Marta’s huidige toestand rechtstreeks hebben veroorzaakt, maar oordeelt wel dat de gebrekkige eerste behandeling haar een serieuze kans op tijdige en mogelijk effectievere behandeling heeft ontnomen.
