EES en ETIAS in Spanje: dit moeten Nederlanders weten

De nieuwe Europese grenssystemen EES en ETIAS zorgen voor veel vragen bij Nederlanders die regelmatig naar Spanje reizen of daar een tweede woning hebben. Moet je straks vooraf toestemming aanvragen? Wordt geregistreerd hoe lang je in Spanje verblijft? En geldt de bekende 90-dagenregel ook voor Nederlanders?

Voor Nederlandse EU-burgers is het antwoord grotendeels eenvoudig: EES en ETIAS gelden niet voor Nederlanders.

Wat is het EES?

Het Entry/Exit System, kortweg EES, is het nieuwe digitale grensregistratiesysteem van Europa.

Het systeem registreert reizigers van buiten de Europese Unie die voor een kort verblijf het Schengengebied binnenkomen. Daarbij worden onder meer aankomst- en vertrekgegevens geregistreerd en kunnen biometrische gegevens zoals een gezichtsopname en vingerafdrukken worden vastgelegd.

Het systeem vervangt voor deze reizigers grotendeels de traditionele paspoortstempels.

Na een gefaseerde invoering is het EES sinds 10 april 2026 volledig operationeel.

Geldt het EES voor Nederlanders?

Nee.

Nederlanders zijn EU-burgers en worden daarom niet als kort verblijvende reizigers van buiten de EU in het EES geregistreerd.

Reis je vanuit Nederland naar je woning, vakantieadres of familie in Spanje, dan hoef je vanwege het EES dus:

• geen aanvraag te doen;
• geen EES-toestemming aan te vragen;
• geen vingerafdrukken voor het EES af te geven;
• en word je verblijf niet via het EES bijgehouden.

Je kunt als Nederlander binnen de Europese Unie blijven reizen met een geldig paspoort of een geldige identiteitskaart.

En de regel van 90 dagen binnen 180 dagen?

Ook hierover bestaat veel verwarring.

De regel dat iemand maximaal 90 dagen binnen een periode van 180 dagen in het Schengengebied mag verblijven, geldt voor bepaalde niet-EU-burgers.

Nederlanders vallen hier als EU-burger niet onder.

Dat betekent echter niet dat je onbeperkt in Spanje kunt verblijven zonder andere verplichtingen.

Wie langer dan drie maanden in Spanje verblijft, kan te maken krijgen met de Spaanse registratieplicht voor EU-burgers.

Dat is een andere regeling en staat los van het EES.

Wat is ETIAS?

Naast het EES wordt ook het European Travel Information and Authorisation System (ETIAS) ingevoerd.

ETIAS is een elektronische reistoestemming voor reizigers uit bepaalde landen buiten de Europese Unie die zonder visum naar Europa mogen reizen.

Het systeem wordt soms vergeleken met de Amerikaanse ESTA.

Een reiziger voor wie ETIAS verplicht wordt, moet vóór vertrek online toestemming aanvragen. De toestemming wordt vervolgens gekoppeld aan het paspoort.

Moeten Nederlanders ETIAS aanvragen?

Nee.

Nederlanders zijn burgers van de Europese Unie en vallen niet onder de ETIAS-verplichting.

Ook wanneer je:

• een tweede huis in Spanje bezit;
• meerdere keren per jaar naar Spanje reist;
• enkele maanden per jaar in Spanje verblijft;
• of regelmatig tussen Nederland en Spanje heen en weer reist,

hoef je als Nederlander geen ETIAS aan te vragen.

ETIAS is nog niet gestart

ETIAS is op dit moment nog niet operationeel.

De Europese Unie neemt momenteel geen ETIAS-aanvragen aan. Een definitieve nieuwe ingangsdatum is nog niet bekend. De Europese Commissie heeft aangegeven dat de officiële startdatum enkele maanden vóór de invoering bekendgemaakt zal worden.

Websites die nu al beweren een officiële ETIAS-aanvraag te kunnen regelen, moeten daarom met de nodige voorzichtigheid worden bekeken.

Voor Britten gelden andere regels

Een belangrijke reden voor de verwarring rond EES en ETIAS is de situatie van Britse inwoners en huiseigenaren in Spanje.

Sinds het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie heeft verlaten, zijn Britse burgers geen EU-burgers meer.

Voor Britten die geen bijzondere verblijfsstatus hebben en als bezoeker naar het Schengengebied reizen, geldt in principe wél de regel van maximaal 90 dagen binnen 180 dagen.

Het EES maakt het voor grensautoriteiten eenvoudiger om hun aankomst en vertrek digitaal vast te leggen.

Een Nederlander met een tweede woning in Spanje kan daarom niet rechtstreeks worden vergeleken met een Brit met een tweede woning. Niet het bezit van de woning, maar onder andere de nationaliteit en verblijfsstatus zijn bepalend.

Drie verschillende termijnen die vaak door elkaar worden gehaald

Voor Nederlanders in Spanje zijn vooral drie termijnen belangrijk:

90 dagen binnen 180 dagen
Dit is de Schengenregel voor bepaalde niet-EU-burgers. Nederlanders vallen hier niet onder.

Langer dan drie maanden in Spanje
Dan kunnen voor EU-burgers registratieverplichtingen gelden. Wie zich duurzaam in Spanje vestigt, moet zich doorgaans als EU-burger registreren.

183 dagen per jaar
Deze grens speelt vooral een rol bij de vraag of iemand fiscaal inwoner van Spanje is. De 183-dagenregel heeft dus niets met EES of ETIAS te maken. Bovendien kunnen bij de bepaling van de fiscale woonplaats ook andere omstandigheden worden meegewogen.

Tweede huis in Spanje? Houd je verblijfsdagen zelf bij

Hoewel Nederlanders niet via het EES worden geregistreerd, kan het verstandig zijn zelf goed bij te houden hoeveel dagen je in Spanje verblijft.

Dat is vooral belangrijk wanneer je gedurende langere perioden tussen Nederland en Spanje reist.

Je verblijfsduur kan namelijk relevant zijn voor bijvoorbeeld:

• je fiscale woonplaats;
• registratie in Spanje;
• belastingaangiften;
• zorgverzekering;
• en andere administratieve verplichtingen.

Bewaar daarom eventueel vliegtickets, instapkaarten, hotel- of tolgegevens en andere documenten waarmee aankomst- en vertrekdata kunnen worden aangetoond.

Kort samengevat

Voor Nederlanders verandert er door EES en ETIAS aanzienlijk minder dan soms wordt gedacht.

Als Nederlandse EU-burger:

• hoef je geen ETIAS aan te vragen;
• word je niet in het EES geregistreerd;
• geldt de 90-dagenregel binnen 180 dagen niet voor jou;
• kun je met een geldige identiteitskaart of geldig paspoort naar Spanje reizen.

Wie langer in Spanje verblijft, moet echter wel rekening houden met de afzonderlijke Spaanse regels rond registratie en fiscale woonplaats.

EES, ETIAS, de drie-maandenregel en de fiscale grens van 183 dagen zijn verschillende regelingen en moeten niet met elkaar worden verward.