Elke dag keren tientallen migranten vanuit Ceuta terug naar Marokko via ‘parallelle grens’
Ruim zes weken na de massale grensoverschrijdingen bij Ceuta keren dagelijks tientallen migranten vrijwillig terug naar Marokko. Omdat veel van hen zonder documenten en buiten de officiële grenspost Spanje binnenkwamen, verloopt hun terugkeer via een speciaal pad naast de grens bij El Tarajal.
Volgens veiligheidspersoneel vertrekken via deze zogenoemde ‘parallelle grens’ dagelijks ongeveer 50 tot 100 mensen. Op sommige dagen ligt dat aantal hoger. Tijdens één recente dienst zouden ongeveer 130 mensen zijn teruggekeerd.
Nog duizenden migranten in Ceuta
Eind juli kwamen in korte tijd tienduizenden mensen vanuit Marokko Ceuta binnen. Over het exacte aantal mensen dat momenteel nog in de Spaanse autonome stad verblijft, lopen de schattingen uiteen.
De Spaanse veiligheidsdiensten en het stadsbestuur van Ceuta gaan volgens 20minutos uit van ongeveer 12.000 tot 15.000 personen die nog altijd in de stad aanwezig zijn. De Spaanse regering spreekt daarentegen over ongeveer 5.000 mensen.
Het verschil laat zien hoe moeilijk het is om precies vast te stellen hoeveel mensen na de gebeurtenissen van 30 en 31 juli nog in Ceuta verblijven.
Terugkeer niet via officiële grenspost
De terugkerende migranten kunnen in veel gevallen niet simpelweg via de gewone grensovergang van Tarajal naar Marokko lopen.
Veel van hen beschikken niet over geldige documenten. Bovendien staat in hun paspoort of registratiesysteem geen officiële binnenkomst in Ceuta geregistreerd, omdat zij destijds via zee, het grenshek of het gebied rond de golfbreker Spanje binnenkwamen.
Daarom wordt gebruikgemaakt van een traject van iets meer dan honderd meter dat parallel aan de officiële grens loopt. Aan Spaanse zijde wordt het gebied bewaakt door onder andere de Guardia Civil, Policía Nacional en militairen. Aan de Marokkaanse kant zijn veiligheidsdiensten aanwezig.
Uitputting en ziekte spelen steeds grotere rol
Na weken van onzekerheid besluiten steeds meer mensen terug te keren.
Een deel van de migranten verblijft al lange tijd buiten en heeft nauwelijks toegang tot stabiele huisvesting, inkomen of voorzieningen. Sommigen kampen inmiddels met gezondheidsproblemen.
20minutos sprak onder anderen met een 29-jarige Marokkaanse automonteur die na zijn ontslag uit het ziekenhuis besloot terug te gaan. Hij vertelde dat hij eind juli naar Ceuta was gezwommen in de hoop in Spanje werk en een beter bestaan te vinden.
Na weken buiten slapen en ziekte besloot hij echter terug te keren naar zijn familie.
Situatie zet Ceuta nog altijd onder druk
De aanwezigheid van duizenden migranten heeft ondertussen grote gevolgen voor een stad met ongeveer 83.000 geregistreerde inwoners.
In verschillende wijken klinkt al weken kritiek over overbelasting van opvangvoorzieningen, openbare ruimtes en hulpverlening. Bewoners en lokale autoriteiten dringen bij Madrid aan op een snellere oplossing.
Ook zijn migranten vanuit Ceuta naar andere delen van Spanje overgebracht en zijn verschillende terugkeer- en uitzettingsprocedures gestart.
Onderzoek naar massale grensoverschrijding loopt
Tegelijkertijd onderzoekt de Spaanse Audiencia Nacional hoe de massale toestroom eind juli heeft kunnen ontstaan.
Uit een rapport van het Spaanse Centro Nacional de Inmigración y Fronteras (CENIF) blijkt dat er voorafgaand aan de gebeurtenissen plotseling veel berichten via sociale media en berichtendiensten werden verspreid waarin mensen werden opgeroepen naar Ceuta te trekken.
Volgens het politieonderzoek kwamen op 30 en 31 juli meer dan 70.000 mensen via verschillende routes Ceuta binnen. Een groot deel keerde kort daarna alweer terug naar Marokko.
Terugkeer gaat langzaam door
Voor de duizenden mensen die nog in Ceuta verblijven blijft de situatie onzeker. Sommigen hopen alsnog naar het Spaanse vasteland te kunnen reizen, terwijl anderen na weken wachten besluiten hun poging op te geven.
De dagelijkse terugkeer van tientallen mensen via de parallelle grens vermindert het aantal achterblijvers slechts langzaam. Daarmee blijft de migratiecrisis rond Ceuta voorlopig een van de grootste uitdagingen voor zowel de lokale als de nationale Spaanse overheid.
