Baskenland beschermt betaalbare woningen en bouwt verder aan sociale huisvesting
Baskenland zet verschillende middelen in om betaalbaar wonen bereikbaar te houden. De regio wil bestaande huurwoningen blijvend beschermen en nieuwe woningen bouwen op het terrein van een voormalige gevangenis in San Sebastián. Tegelijk blijft de vraag naar betaalbare huisvesting groot.
510 huurwoningen behouden hun bescherming
De Baskische regering bereikte op 21 oktober een principeakkoord met Testa, onderdeel van investeringsfonds Blackstone, over 510 beschermde huurwoningen in de wijk Benta Berri in San Sebastián.
Met de overeenkomst is ongeveer 100 miljoen euro gemoeid. Het gaat juridisch om de aankoop van het opstalrecht: de grond is al van de Baskische overheid. Ondertekening van de koopovereenkomst staat vóór het einde van 2026 gepland.
De huidige beschermde status van de woningen loopt in november 2028 af. Met de aankoop wil de regering die bescherming permanent maken en ervoor zorgen dat de huurders in hun woning kunnen blijven.
Beschermde woningen blijven betaalbaar
Een belangrijk onderdeel van het Baskische woonbeleid is dat nieuwe beschermde woningen sinds 2003 hun status permanent behouden. Daardoor kunnen ze na verloop van tijd niet zomaar als vrije-sectorwoning worden verkocht of verhuurd. Die bescherming geldt ook voor bepaalde koopwoningen: beschermde huisvesting bestaat dus uit meer dan sociale huur alleen.
Daarnaast gelden stevige eisen bij gebiedsontwikkeling. Bij nieuwe woongebieden op te ontwikkelen grond moet in beginsel minimaal 75% van de extra woonbouwcapaciteit bestemd zijn voor beschermde woningen. Voor bepaalde ontwikkelingen binnen bestaand stedelijk gebied geldt een minimum van 40%. Het gaat daarbij om bouwcapaciteit, niet simpelweg om een percentage van alle beschikbare grond.
Woningen op voormalig gevangenisterrein
Ook het terrein van de voormalige gevangenis Martutene in San Sebastián krijgt een woonbestemming. Daar zijn ongeveer 400 beschermde woningen gepland, in samenwerking tussen de Baskische regering, de Spaanse overheid en de gemeente.
De gevangenis sloot in juni 2026, toen de gedetineerden naar het nieuwe complex in Zubieta verhuisden. De woningen zijn nog toekomstplannen: vóór de bouw moeten onder meer de sloop en de inrichting van het terrein worden uitgevoerd.
Doelen voor 2036
Het Baskische woonakkoord voor 2022–2036 mikt op ongeveer 116.000 permanent beschermde woningen. Daarbinnen moet het publieke aanbod van betaalbare huur groeien naar circa 50.000 woningen. Daarnaast is het doel om in die periode bij 350.000 bestaande woningen renovatiewerkzaamheden uit te voeren.
Dat zijn ambities voor de langere termijn. De aankoop in Benta Berri moet vooral bestaande betaalbare huur behouden; projecten zoals Martutene moeten het woningaanbod daadwerkelijk vergroten. Beide zijn nodig om meer inwoners uitzicht te geven op een betaalbare woning.
