Guardia Civil waarschuwt voor nieuwe pakketfraude met QR-codes in Spanje
De Guardia Civil waarschuwt inwoners van Spanje voor een nieuwe vorm van pakketfraude waarbij criminelen gebruikmaken van QR-codes. Slachtoffers ontvangen onverwacht een pakket op hun eigen naam, terwijl ze zelf niets hebben besteld.
In het pakket zit vervolgens een QR-code met de instructie om deze te scannen om zogenaamd de bestelling te controleren of een retourzending te regelen. In werkelijkheid kan de code leiden naar een frauduleuze website die persoonlijke of financiële gegevens probeert buit te maken.
Pakket lijkt echt, maar QR-code kan vals zijn
Juist doordat het pakket fysiek bij iemand thuis wordt bezorgd, kan de boodschap betrouwbaar overkomen.
De Guardia Civil benadrukt dat een echt pakket niet automatisch betekent dat ook de informatie die erin zit betrouwbaar is.
Na het scannen kan iemand terechtkomen op een nagemaakte website waar wordt gevraagd om bijvoorbeeld:
- naam en adres;
- telefoonnummer;
- e-mailadres;
- wachtwoorden;
- bankgegevens;
- of betaalkaartinformatie.
De politie waarschuwt daarom om nooit automatisch een QR-code te scannen die bij een onverwachte levering wordt meegestuurd.
Eerst controleren of je zelf iets hebt besteld
Wie een onbekend pakket ontvangt, krijgt het advies eerst na te gaan of het misschien toch verband houdt met een echte bestelling.
Controleer bijvoorbeeld:
- recente online aankopen;
- abonnementen;
- bestellingen van gezinsleden;
- en de naam van de afzender.
Bekijk daarnaast goed wie het pakket daadwerkelijk heeft verstuurd en of dat bedrijf of die persoon echt bestaat.
Neem zelf contact op met bezorgdienst of webshop
Twijfel je over een pakket, gebruik dan niet het telefoonnummer, e-mailadres of de link die in het pakket staat.
Zoek in plaats daarvan zelf de officiële website van de betreffende winkel of bezorgdienst op en neem via de daar vermelde contactgegevens contact op.
Daarmee voorkom je dat je rechtstreeks contact opneemt met de fraudeurs.
QR-code al gescand? Voer geen gegevens in
Wie de QR-code al heeft gescand maar nog geen informatie heeft ingevoerd, wordt geadviseerd de website direct te sluiten.
Voer vooral geen persoonsgegevens, wachtwoorden of betaalgegevens in.
Heb je dat al wel gedaan, dan is snel handelen belangrijk.
Bankgegevens ingevuld? Direct bank waarschuwen
Zijn bankgegevens of kaartgegevens ingevoerd, neem dan zo snel mogelijk contact op met je bank.
De bank kan vervolgens:
- verdachte transacties controleren;
- een betaalkaart blokkeren;
- extra beveiliging instellen;
- of indien nodig een rekening beveiligen.
Hoe sneller dit gebeurt, hoe groter de kans dat financiële schade kan worden voorkomen.
Wachtwoorden direct veranderen
Wie via de frauduleuze website een wachtwoord heeft ingevuld, moet dit onmiddellijk wijzigen.
Dat geldt zeker wanneer hetzelfde wachtwoord ook voor andere websites of diensten wordt gebruikt.
In dat geval moeten ook die andere accounts zo snel mogelijk van een nieuw wachtwoord worden voorzien.
Bewaar pakket en QR-code als bewijs
De Guardia Civil adviseert slachtoffers om bewijsmateriaal niet weg te gooien.
Bewaar onder andere:
- de verpakking;
- het verzendlabel;
- de QR-code;
- screenshots van de website;
- het internetadres waarnaar de QR-code verwijst;
- en eventuele berichten die je hebt ontvangen.
Deze informatie kan belangrijk zijn wanneer aangifte wordt gedaan bij de Guardia Civil of Policía Nacional, of wanneer hulp wordt gevraagd bij het Spaanse cybersecurityinstituut INCIBE.
Deze vorm van fraude heet ‘quishing’
De methode staat bekend als quishing.
Dat is een variant op phishing, maar in plaats van een gewone link in een e-mail of sms wordt een QR-code gebruikt.
Het gevaar daarvan is dat je aan een QR-code niet direct kunt zien naar welke website hij verwijst. Daardoor kan een vervalste website moeilijker te herkennen zijn voordat de code wordt gescand.
Belangrijkste advies: niet zomaar scannen
De waarschuwing van de Guardia Civil komt uiteindelijk neer op één eenvoudige regel:
Ontvang je onverwacht een pakket met daarin een QR-code, scan deze dan niet voordat je zeker weet wie de afzender is en waarom je het pakket hebt gekregen.
Criminelen proberen met deze methode juist gebruik te maken van nieuwsgierigheid en het vertrouwen dat ontstaat doordat het pakket daadwerkelijk op jouw naam en adres wordt bezorgd.
