Beren spotten in Spanje wordt steeds populairder: dit zijn de beste plekken

Beren kijken in het wild wordt een steeds populairdere natuuractiviteit in Spanje. Vooral in Asturië, in het noorden van het land, groeit het aantal bezoekers dat hoopt een Cantabrische bruine beer te zien.

Het natuurpark Somiedo geldt daarbij als een van de beste plekken van Spanje om beren in hun natuurlijke omgeving te observeren.

Somiedo is belangrijk berengebied

Somiedo ligt in het bergachtige binnenland van Asturië en beslaat een groot beschermd natuurgebied.

Volgens Fundación Oso Pardo leefden er in 2024 naar schatting ongeveer 300 Cantabrische bruine beren in en rond dit gebied. Daarmee vormt Asturië een van de belangrijkste bolwerken voor de soort in West-Europa.

De beren leven vooral in bergachtige gebieden met:

• bossen;
• berghellingen;
• open weiden;
• struikgewas;
• en afgelegen valleien.

Door het ruige landschap zijn de dieren vaak lastig te zien.

Meer toeristen komen speciaal voor beren

De groeiende berenpopulatie trekt steeds meer natuurliefhebbers naar Asturië.

In de regio zijn inmiddels meer dan een dozijn bedrijven actief die begeleide berenexcursies aanbieden. Ongeveer een derde daarvan bevindt zich in Somiedo.

Het natuurpark registreerde in 2024 meer dan 30.000 bezoekers. Een deel daarvan kwam speciaal om beren te proberen te spotten.

Dit zijn bekende plekken om beren te zien

Enkele van de bekendste plekken voor berenobservatie liggen rond:

• Gua;
• La Peral;
• Pola de Somiedo.

Door de open berghellingen zijn de dieren hier soms vanaf grote afstand zichtbaar.

Bij Gua is een speciaal uitkijkpunt aangelegd, terwijl La Peral eveneens een verhoogde observatieplek heeft met uitzicht over gebieden waar beren regelmatig naar voedsel zoeken.

Verrekijker of telescoop belangrijk

Wie beren wil zien, moet vooral veel geduld meenemen.

De dieren kunnen slechts enkele minuten zichtbaar zijn voordat ze weer verdwijnen tussen bomen of achter een bergkam.

Een goede verrekijker of telescoop is daarom vrijwel onmisbaar.

Gespecialiseerde gidsen brengen bezoekers bovendien naar officiële observatiepunten en weten waar de kans op een waarneming op dat moment het grootst is.

Een ontmoeting kan echter nooit worden gegarandeerd: het blijven wilde dieren.

Nooit zelf een beer benaderen

De Spaanse autoriteiten adviseren bezoekers nadrukkelijk om afstand te houden.

De belangrijkste regels zijn:

• blijf op aangewezen wandelroutes;
• gebruik officiële uitkijkpunten;
• nader een beer nooit;
• volg een beer niet;
• verstoor dieren niet tijdens het eten of rusten;
• blijf uit de buurt van vrouwtjes met jongen.

Het uitgangspunt is dat de beer de aanwezigheid van mensen idealiter niet eens opmerkt.

Cantabrische beer meestal schuw

Cantabrische bruine beren zijn doorgaans schuw en proberen contact met mensen te vermijden.

Ze beschikken over een uitstekend reukvermogen en kunnen mensen vaak al op grote afstand waarnemen.

Dat betekent niet dat ze ongevaarlijk zijn. Vooral vrouwtjes met jongen kunnen zich bedreigd voelen wanneer mensen te dichtbij komen.

Afstand houden blijft daarom essentieel.

Ook Fuentes del Narcea populair

Somiedo is niet de enige plek in Asturië waar beren voorkomen.

Ook Fuentes del Narcea geldt als belangrijk leefgebied.

Daarnaast leven bruine beren in delen van de Picos de Europa, een berggebied dat zich uitstrekt over Asturië, Cantabrië en León.

Ook beren in de Pyreneeën

Verder naar het oosten leeft eveneens een kleinere berenpopulatie in de Pyreneeën.

Vooral in gebieden als:

• Val d’Aran;
• Pallars Sobirà;
• Alt Pirineu;
• Ordesa y Monte Perdido

kunnen beren voorkomen.

De kans om er daadwerkelijk één te zien is daar doorgaans kleiner dan in Asturië, omdat de populatie kleiner en meer verspreid is.

Van minder dan 60 naar honderden beren

De terugkeer van de Cantabrische beer wordt gezien als een belangrijk natuurbeschermingssucces.

Aan het einde van de jaren tachtig leefden er in het Cantabrisch Gebergte nog minder dan 60 bruine beren.

Door onder meer jachtverboden, betere bescherming van leefgebieden en langdurige natuurprojecten kon de populatie zich herstellen.

Toch blijft de soort kwetsbaar.

Verbinding tussen leefgebieden belangrijk

Een van de grootste uitdagingen is dat de westelijke en oostelijke berenpopulaties in het Cantabrisch Gebergte nog grotendeels van elkaar gescheiden leven.

Natuurbeschermers proberen daarom zogenaamde wildcorridors te behouden en te creëren.

Hierdoor kunnen beren zich gemakkelijker tussen verschillende leefgebieden verplaatsen en ontstaat er meer genetische uitwisseling tussen populaties.

Samenleven met beren

In Somiedo en omliggende gemeenten worden ook maatregelen genomen om conflicten tussen mensen en beren te voorkomen.

Zo worden onder andere:

• elektrische afrasteringen geplaatst;
• afvalcontainers beerbestendig gemaakt;
• voedselbronnen beter beschermd.

Het doel is te voorkomen dat beren gewend raken aan voedsel van mensen.

Wanneer beren menselijke voedselbronnen gaan associëren met een makkelijke maaltijd, neemt de kans op ontmoetingen en conflicten namelijk toe.

Klimaatverandering nieuwe uitdaging

Ook klimaatverandering kan gevolgen hebben voor de Spaanse berenpopulatie.

Warmere omstandigheden kunnen invloed hebben op wilde vruchten en andere voedselbronnen die beren nodig hebben om vetreserves op te bouwen voor de winter.

Daarnaast wijzen onderzoekers erop dat warmere winters de periode van winterrust kunnen verkorten.

Dat kan betekenen dat beren langer actief blijven en vaker door gebieden trekken waar ook mensen wonen.

Asturië steeds interessanter voor natuurliefhebbers

Asturië staat al bekend om zijn groene landschap, bergen en ruige kust.

De groeiende berenpopulatie geeft de regio nu een extra aantrekkingskracht voor natuurliefhebbers.

Wie een beer in het wild wil zien, heeft vooral in Somiedo en Fuentes del Narcea een goede kans, maar geduld, afstand en respect voor de natuur blijven daarbij de belangrijkste voorwaarden.