Spanje al ruim 266.000 hectare door natuurbranden kwijt: Niebla grootste geregistreerde brand

Spanje heeft in 2026 opnieuw een uitzonderlijk zwaar natuurbrandseizoen. Tot en met 8 september is volgens de nieuwste voorlopige cijfers ongeveer 266.420 hectare door brand getroffen. De natuurbrand bij Niebla in de provincie Huelva staat inmiddels bovenaan de Spaanse registraties, met een geschatte getroffen oppervlakte van bijna 40.000 hectare.

Ondanks de enorme schade ligt het totaal dit jaar ongeveer 70.000 hectare lager dan op hetzelfde moment in 2025. Dat is een daling van circa 20 procent.

Toch is er weinig reden voor optimisme. De oppervlakte die tot nu toe in 2026 is verbrand, ligt nog altijd bijna drie keer zo hoog als het gemiddelde jaarlijkse verbrande areaal van de afgelopen tien jaar.

44 grote natuurbranden

Spanje heeft dit jaar al 44 grote bosbranden geregistreerd.

Een brand wordt in Spanje als Gran Incendio Forestal beschouwd wanneer meer dan 500 hectare wordt getroffen.

Het aantal grote branden ligt daarmee op meer dan het dubbele van het jaarlijkse gemiddelde van het afgelopen decennium.

Vooral vijf autonome regio’s zijn zwaar getroffen:

• Castilla y León: ongeveer 59.372 hectare
• Andalusië: 57.723 hectare
• Castilla-La Mancha: 39.938 hectare
• Aragón: 30.975 hectare
• Comunidad de Madrid: 22.664 hectare

Samen zijn deze regio’s goed voor ongeveer 80 procent van het totale verbrande oppervlak in Spanje.

Niebla nu grootste geregistreerde natuurbrand

De brand bij Niebla in Huelva brak op 6 augustus uit en groeide uit tot een van de zwaarste branden die Spanje ooit heeft meegemaakt.

Volgens de nieuwste voorlopige berekening van het ministerie bedraagt de getroffen oppervlakte 39.821 hectare.

Daarmee staat Niebla nu boven de brand bij Burgohondo in Ávila, die volgens de meest recente berekening 33.943 hectare trof, en de brand bij La Mierla in Guadalajara, met ongeveer 32.000 hectare.

Volgens EFE maakt de nieuwste berekening Niebla tot de grootste afzonderlijke natuurbrand sinds de landelijke registraties in 1968 begonnen.

Waarom werd eerder 33.000 hectare genoemd?

Dat kan verwarrend zijn, want kort na het blussen van de brand meldde de Junta de Andalucía dat satellietmetingen van Copernicus uitkwamen op ongeveer 33.000 hectare daadwerkelijk verbrand gebied.

De nieuwere landelijke registratie van MITECO komt uit op 39.821 hectare getroffen oppervlakte.

Dat verschil ontstaat onder meer doordat brandoppervlak op verschillende manieren kan worden gemeten. Het totale gebied binnen of rond een brandperimeter is niet noodzakelijk volledig verbrand: binnen zo’n gebied kunnen stukken vegetatie gespaard zijn gebleven.

De cijfers over grote natuurbranden worden daarom na afloop regelmatig aangepast wanneer nieuwe satellietbeelden en gegevens uit het veld beschikbaar komen.

Niebla trof belangrijk natuurgebied

De brand in Huelva was niet alleen groot, maar ook ecologisch bijzonder schadelijk.

Volgens eerdere berekeningen werd ongeveer 80 procent van het natuurgebied La Pata del Caballo getroffen.

Dit gebied vormt een belangrijke ecologische verbinding tussen Doñana, de landbouwgebieden van El Condado en de uitlopers van de Sierra de Aracena en Picos de Aroche.

De brand duurde ongeveer vijftien dagen voordat hij volledig kon worden geblust.

Sterke en steeds veranderende wind, moeilijk terrein en de grote hoeveelheid droge vegetatie maakten de bestrijding bijzonder ingewikkeld.

Een uitzonderlijk brandjaar

De Spaanse minister voor Ecologische Transitie, Sara Aagesen, wees er woensdag in het parlement op dat het aantal en de omvang van de grote natuurbranden volgens haar moeten worden gezien tegen de achtergrond van een veranderend klimaat.

Langere perioden van extreme hitte, droogte en zeer droge vegetatie zorgen ervoor dat branden sneller kunnen groeien en moeilijker onder controle te krijgen zijn.

Aagesen wees er tegelijkertijd op dat 2026 ondanks de enorme schade tot nu toe minder verbrande hectares telt dan 2025.

Dat laat volgens haar zien hoe uitzonderlijk beide brandseizoenen zijn.

Grote verschillen tussen MITECO en Europees EFFIS

Wie verschillende brandkaarten bekijkt, kan overigens uiteenlopende cijfers tegenkomen.

Het Europese EFFIS-systeem van Copernicus kwam begin september bijvoorbeeld op een hogere schatting uit dan de Spaanse landelijke statistiek. EFFIS meldde op 2 september ongeveer 295.720 hectare getroffen gebied in Spanje.

MITECO gebruikt voor zijn landelijke cijfers gegevens die door de autonome regio’s worden aangeleverd en vult deze waar nodig aan met informatie van EFFIS.

Het ministerie benadrukt zelf dat de cijfers voor het lopende jaar voorlopig zijn en later kunnen worden herzien.

Daarom is het verstandiger om bij vergelijkingen steeds cijfers uit dezelfde databron te gebruiken.

€20 miljoen voor kleinere gemeenten

De Spaanse regering kondigde tegelijkertijd een nieuw steunpakket van €20 miljoen aan om kleinere gemeenten beter voor te bereiden op natuurbranden.

Het geld kan onder meer worden gebruikt voor:

• gemeentelijke nood- en evacuatieplannen;
• onderhoud en aanleg van toegangswegen;
• evacuatieroutes;
• watervoorzieningen voor brandbestrijding;
• en andere infrastructuur rond dorpen in bosrijke gebieden.

Vooral kleine gemeenten beschikken volgens de regering vaak niet over voldoende financiële en technische middelen om dergelijke maatregelen zelf uit te voeren.

Een zomer die diepe sporen nalaat

Hoewel het belangrijkste brandseizoen langzaam richting het einde gaat, is de balans van 2026 nu al zwaar.

Meer dan 266.000 hectare is getroffen, Spanje telde 44 grote natuurbranden en meerdere regio’s werden wekenlang geconfronteerd met evacuaties, afgesloten wegen en enorme natuur- en landbouwschade.

De brand bij Niebla staat daarbij symbool voor de schaal waarop natuurbranden zich tegenwoordig kunnen ontwikkelen.

Met een voorlopig geschatte getroffen oppervlakte van 39.821 hectare is het volgens de huidige officiële registratie de grootste afzonderlijke natuurbrand die Spanje sinds het begin van de landelijke metingen heeft vastgelegd.