Bijna 4.600 zwembaden in Calpe: hoeveel druk legt dat op de watervoorziening?
Calpe telt maar liefst 4.571 officieel geregistreerde zwembaden op een oppervlakte van nog geen 24 vierkante kilometer. Daarmee heeft de populaire kustplaats een van de hoogste concentraties zwembaden van de Marina Alta. Zeker tijdens hete en droge zomers roept dat de vraag op hoeveel water al die baden eigenlijk verbruiken.
Volgens recente cijfers van het Observatori Geogràfic de Xàbia komt Calpe uit op ongeveer 194 zwembaden per vierkante kilometer. Alleen Els Poblets heeft binnen de onderzochte kustgemeenten een nog hogere dichtheid.
Calpe staat vierde in absolute aantallen
In vijftien gemeenten van de Marina Alta zijn gezamenlijk bijna 36.000 zwembaden geregistreerd.
Xàbia voert de lijst aan met ruim 9.000 zwembaden, gevolgd door Dénia en Teulada. Calpe staat met 4.571 zwembaden op de vierde plaats.
Per inwoner is de positie van Calpe minder opvallend. Er is ongeveer één zwembad per zes inwoners.
Dat komt onder andere doordat Calpe veel appartementencomplexen telt. Eén gemeenschappelijk zwembad wordt daar soms door tientallen of honderden bewoners gebruikt. In gebieden met veel vrijstaande villa’s, zoals Teulada en Benitatxell, heeft een groter deel van de woningen een eigen privézwembad.
Vooral veel zwembaden op een klein oppervlak
Wat Calpe bijzonder maakt, is vooral de enorme concentratie.
Veel zwembaden liggen in urbanisaties zoals:
- Gran Sol
- Maryvilla
- Empedrola
- Cometa
- Oltamar
Tijdens de zomer betekent dat ook een flinke vraag naar water, juist in een regio waar droogte en waterschaarste regelmatig problemen veroorzaken.
Hoeveel water verdampt er?
Op basis van een theoretische berekening zou tijdens juli en augustus gezamenlijk ongeveer 68 miljoen liter zwembadwater kunnen verdampen.
Dat komt neer op meer dan één miljoen liter per dag.
Daarbij is gerekend met een gemiddeld zwembad van acht bij vier meter, een diepte van ongeveer anderhalve meter en een dagelijkse verdamping van circa 0,5 procent tijdens zeer warme dagen.
Het gaat nadrukkelijk om een schatting en niet om daadwerkelijk gemeten waterverbruik.
In werkelijkheid zijn de verschillen groot. Een klein privézwembad verliest minder water dan een groot gemeenschappelijk bad, terwijl een goede zwembadafdekking de verdamping aanzienlijk kan verminderen. Ook worden niet alle zwembaden voortdurend gebruikt.
Waarom gelden in Calpe geen algemene waterbeperkingen?
Opvallend is dat verschillende gemeenten in het binnenland van de Marina Alta inwoners deze zomer hebben gevraagd veel zuiniger met water om te gaan.
In onder meer Parcent en Xaló werd inwoners geadviseerd het dagelijkse watergebruik sterk te beperken en zwembaden niet met leidingwater bij te vullen.
In Calpe gelden momenteel geen vergelijkbare algemene beperkingen.
Dat komt vooral doordat Calpe over een andere watervoorziening beschikt.
De gemeente krijgt water uit verschillende bronnen en beschikt daarnaast over een eigen ontziltingsinstallatie bij Barranc Salat. Ook wordt water aangevoerd via onder andere de bron bij Lucifer in de Vall de Laguar en de drinkwaterinstallatie van Orba.
Calpe heeft bovendien sinds 2023 een speciaal gemeentelijk droogteplan waarin is vastgelegd welke maatregelen bij verschillende niveaus van watertekort kunnen worden ingevoerd.
Geen beperkingen betekent niet dat er geen risico is
De huidige situatie betekent niet dat Calpe zich geen zorgen hoeft te maken.
Een belangrijk risico voor kustgebieden is verzilting van grondwaterbronnen.
Wanneer er langdurig meer grondwater wordt opgepompt dan door regen wordt aangevuld, kan zout zeewater het grondwater binnendringen. Hierdoor kan de kwaliteit van het beschikbare zoetwater achteruitgaan.
Langdurige droogte, hoge temperaturen en een toenemend waterverbruik kunnen dit probleem verder versterken.
Zijn er misschien nog meer zwembaden?
Er bestaat bovendien discussie over het werkelijke aantal zwembaden in Calpe.
Waar de officiële kadastergegevens uitkomen op 4.571 geregistreerde zwembaden, kwam een andere inventarisatie op basis van cartografische gegevens uit op 5.225 zwembaden.
Het verschil kan ontstaan doordat beide systemen op een andere manier registreren.
Het Spaanse kadaster registreert vastgoed administratief, terwijl cartografische kaarten ook zwembaden kunnen bevatten die op luchtfoto’s zichtbaar zijn.
Daardoor kan een zwembad fysiek aanwezig zijn zonder dat het correct in de kadastrale gegevens staat vermeld.
Belangrijk bij het kopen van een huis met zwembad
Voor Nederlanders en Belgen die een woning in Calpe willen kopen, is dat een belangrijk aandachtspunt.
Een zwembad dat wel aanwezig is maar niet correct in het kadaster staat, kan later problemen veroorzaken.
Denk bijvoorbeeld aan:
- verkoop van de woning;
- aanvraag van een hypotheek;
- belastingberekeningen;
- gemeentelijke controles;
- legalisatie van bestaande bouwwerken.
Bij aankoop van een woning is het daarom verstandig om te controleren of het zwembad daadwerkelijk voorkomt in de officiële documenten en kadastrale registratie.
Wanneer dat niet zo is, kan achteraf een procedure nodig zijn om de situatie alsnog administratief in orde te maken.
Zo kun je als zwembadeigenaar water besparen
Voor mensen die al een zwembad in Calpe hebben, zijn enkele eenvoudige maatregelen bijzonder effectief.
Een zwembadafdekking voorkomt dat grote hoeveelheden water verdampen. Controleer daarnaast regelmatig of het waterniveau onverwacht snel daalt, omdat dit kan wijzen op een lekkage.
Ook is het verstandig om tijdens droge perioden de actuele gemeentelijke regels te controleren voordat het zwembad wordt gevuld of bijgevuld.
Regels kunnen namelijk snel veranderen wanneer de droogtesituatie verslechtert.
Zwembaden zijn niet de enige oorzaak van het waterprobleem
Met duizenden zwembaden speelt het watergebruik van zwembaden ongetwijfeld een rol, maar het zou te eenvoudig zijn om de waterschaarste in de Marina Alta alleen daaraan toe te schrijven.
Ook neerslag, grondwaterstanden, bevolkingsgroei, toerisme, infrastructuur en ontziltingscapaciteit bepalen hoeveel water beschikbaar is.
Voor Calpe blijft vooral de combinatie van veel inwoners, duizenden zwembaden, een klein grondgebied en steeds warmere en drogere zomers een belangrijk aandachtspunt.
Voorlopig kan de gemeente aan de vraag voldoen zonder algemene beperkingen. Maar wanneer een langdurige droogteperiode aanhoudt, kan ook in Calpe de noodzaak ontstaan om strengere maatregelen te nemen.
