Thuisonderwijs in Spanje: gezinnen willen meer vrijheid, maar schoolplicht blijft gelden
Zelf bepalen hoe en wanneer je kinderen leren: sommige Spaanse gezinnen kiezen voor thuisonderwijs. Toch is homeschooling in Spanje niet erkend als alternatief voor de verplichte schoolgang. De keuze kan daardoor tot conflicten met onderwijsinstanties leiden.
Leren buiten het klaslokaal
In een reportage van 20minutos vertellen ouders waarom zij hun kinderen thuis onderwijzen. Ze willen ruimte bieden voor persoonlijke interesses, zelfstandig denken en leren in het dagelijks leven. Lezen, koken, natuuruitstapjes en museumbezoeken maken deel uit van hun aanpak.
Niet ieder gezin volgt dezelfde methode. Sommige ouders gebruiken lesprogramma’s en schakelen vakdocenten in. Anderen laten de interesses van hun kinderen sterker bepalen wat er wordt geleerd.
Volgens belangenvereniging Asociación por la Libre Educación (ALE) gaat het mogelijk om 2.000 tot 4.000 gezinnen in Spanje. Een officiële landelijke registratie ontbreekt, waardoor de omvang onzeker blijft.
Wat zegt de Spaanse wet?
De Spaanse onderwijswet bepaalt dat het basisonderwijs en het verplichte voortgezet onderwijs samen de verplichte basisopleiding vormen. Deze omvat normaal gesproken tien schooljaren, tussen de zesde en zestiende verjaardag. Het onderwijs voor kinderen jonger dan zes jaar is vrijwillig.
Het Spaanse Constitutionele Hof bevestigde in uitspraak 133/2010 dat ouders niet op grond van hun pedagogische voorkeur mogen afzien van de wettelijk verplichte schoolinschrijving. De zaak betrof gezinnen die hun kinderen thuis lesgaven en zich verzetten tegen een bevel om hen naar school te laten gaan.
Dat kinderen thuis daadwerkelijk onderwijs krijgen, betekent dus niet automatisch dat aan de wettelijke verplichtingen wordt voldaan.
Gezinnen vragen om erkenning
ALE wil dat Spanje thuisonderwijs wettelijk mogelijk maakt. De vereniging pleit voor verplichte educatie met meer keuzevrijheid over de manier waarop die wordt aangeboden.
Voor gezinnen blijft de huidige situatie van belang: niet-inschrijving kan aanleiding geven tot onderzoek door onderwijsinspectie of sociale diensten en in bepaalde gevallen betrokkenheid van het openbaar ministerie. Dat betekent niet dat ieder geval automatisch tot een strafrechtelijke veroordeling leidt.
Wetswijziging is juridisch mogelijk
Het Constitutionele Hof heeft niet bepaald dat thuisonderwijs voor altijd uitgesloten moet blijven. De wetgever heeft ruimte om een andere regeling te ontwerpen, zolang het recht van kinderen op onderwijs wordt gewaarborgd.
Die mogelijkheid is echter iets anders dan een bestaand recht op homeschooling. Onder de huidige regeling kunnen ouders thuisonderwijs niet zonder meer als vervanging van school kiezen.
