Rode waarschuwing voor Barcelona en Girona: extreem noodweer en mogelijk ‘mini-orkaan’ op komst
Catalonië maakt zich op voor een zeer zware nacht. Voor delen van Barcelona en Girona is een rode weerswaarschuwing afgegeven vanwege uitzonderlijk zware regen, onweer en zeer krachtige wind.
De Catalaanse autoriteiten waarschuwen dat zich mogelijk een zeer krachtig mediterraan onweerssysteem ontwikkelt dat door sommige meteorologen wordt omschreven als een ‘mini-orkaan’.
Daarmee wordt geen echte tropische orkaan bedoeld, maar een compact en zeer krachtig onweerscomplex dat in korte tijd extreem veel regen, windstoten en lokaal zelfs tornado’s kan veroorzaken.
Tot meer dan 200 liter regen in korte tijd
De situatie kan vooral zaterdagavond, in de nacht naar zondag en zondagochtend gevaarlijk worden.
Volgens de officiële verwachting kan plaatselijk:
- meer dan 40 liter regen per m² in 30 minuten vallen;
- meer dan 90 liter per m² in drie uur vallen;
- en lokaal zelfs meer dan 200 liter per m² binnen zes tot 24 uur worden bereikt.
Dat zijn hoeveelheden die in korte tijd tot ernstige wateroverlast en plotselinge overstromingen kunnen leiden.
Rode waarschuwing voor delen van Barcelona en Girona
Voor delen van de kust en het achterland van Barcelona en Girona geldt de hoogste waarschuwingsfase.
De zwaarste regen wordt verwacht langs de kust en in het voorland van Catalonië.
De situatie kan zich gedurende de nacht van zuid naar noord verplaatsen.
Vooral het gebied tussen Baix Camp, Barcelona, Maresme, La Selva en Girona wordt nauwlettend gevolgd.
Windstoten mogelijk boven 100 km/u
Naast stortregen wordt rekening gehouden met zeer zware windstoten.
Lokale rukwinden kunnen volgens meteorologen mogelijk oplopen tot rond of boven de 100 tot 120 km/u.
Bij zware onweerscellen zijn bovendien:
- hagel;
- zeer veel bliksem;
- waterhozen;
- en lokaal tornado’s
niet uitgesloten.
Daarom spreken de autoriteiten van een uitzonderlijke weerssituatie.
Noodplan INUNCAT opgeschaald
De Catalaanse burgerbescherming heeft het regionale overstromingsplan INUNCAT opgeschaald naar de noodfase.
Dat gebeurt wanneer er een reëel risico bestaat op ernstige overstromingen en wanneer verschillende hulpdiensten tegelijk moeten worden ingezet.
Voor twintig regio’s in Catalonië gelden extra beperkingen.
Beperkingen in twintig regio’s
Van zaterdagavond 20.00 uur tot zondag 14.00 uur gelden in twintig Catalaanse regio’s speciale maatregelen.
Het gaat onder andere om:
- Barcelonès
- Baix Llobregat
- Maresme
- Vallès Occidental
- Vallès Oriental
- Garraf
- Alt Penedès
- Baix Penedès
- Tarragonès
- Baix Camp
- Alt Camp
- Alt Empordà
- Baix Empordà
- Gironès
- Garrotxa
- La Selva
- Pla de l’Estany
- Osona
- Ripollès
- Moianès
In deze gebieden wordt inwoners gevraagd alleen noodzakelijke verplaatsingen te maken.
Sport, evenementen en buitenactiviteiten stilgelegd
Tijdens de gevaarlijkste periode worden verschillende activiteiten opgeschort.
Daaronder vallen onder meer:
- sportwedstrijden;
- culturele evenementen;
- recreatieve activiteiten;
- activiteiten in parken en natuurgebieden;
- markten en openluchtbeurzen;
- onderwijs- en universiteitsactiviteiten;
- activiteiten in overstromingsgevoelige gebieden.
Waar mogelijk wordt thuiswerken geadviseerd.
Ook parken en tuinen dicht
Openbare parken en tuinen moeten in de getroffen regio’s worden gesloten.
Dat heeft niet alleen met overstromingen te maken.
Bij extreem zware wind kunnen takken en bomen omvallen, terwijl blikseminslag eveneens een gevaar vormt.
ES-Alert naar telefoons
Inwoners in de twintig getroffen regio’s ontvangen een ES-Alert op hun mobiele telefoon.
Via dit systeem kunnen de autoriteiten rechtstreeks een noodwaarschuwing naar alle telefoons in een bepaald gebied sturen.
De melding bevat instructies over wat inwoners wel en niet moeten doen.
Waarom spreken ze over een ‘mini-orkaan’?
De term klinkt spectaculair, maar het gaat meteorologisch niet om een echte orkaan zoals die boven de Atlantische Oceaan voorkomt.
De verwachte weerssituatie hangt samen met een zogenoemd mesoschaal convectief systeem.
Dat is een groot cluster van onweersbuien dat zichzelf urenlang kan blijven voeden.
Zo’n systeem kan:
- enorme hoeveelheden regen produceren;
- zeer zware windstoten veroorzaken;
- veel bliksem genereren;
- hagel produceren;
- en soms tornado’s of waterhozen veroorzaken.
Door de kracht van het systeem wordt in populaire berichtgeving soms gesproken over een ‘mini-hurricane’ of mini-orkaan.
Grond al verzadigd na eerdere regen
Extra zorgelijk is dat delen van Catalonië de afgelopen dagen al zeer veel regen hebben gehad.
In sommige delen van Tarragona en Terres de l’Ebre zijn de afgelopen dagen meer dan 200 liter regen per m² gemeten.
Daardoor is de bodem op veel plaatsen verzadigd.
Nieuwe regen kan daarom sneller over de oppervlakte afstromen.
Ook rivieren en droge rivierbeddingen kunnen sneller buiten hun normale loop treden.
Wegen al getroffen door eerdere overstromingen
Door de regen van de afgelopen dagen zijn verschillende wegen in Catalonië tijdelijk afgesloten geweest.
Vooral in het zuiden waren er problemen met:
- ondergelopen wegen;
- modderstromen;
- overstroomde tunnels;
- en water op de rijbaan.
De autoriteiten waarschuwen nadrukkelijk om nooit door een ondergelopen weg te rijden.
Grote risico’s tijdens de nacht
De zwaarste periode wordt verwacht vanaf zaterdagavond tot zondagochtend.
Dat maakt de situatie extra gevaarlijk omdat overstromingen in het donker moeilijker te herkennen zijn.
Een weg die normaal veilig is, kan binnen minuten veranderen in een snelstromende watermassa.
Ook droge rivierbeddingen en beekjes kunnen plots vollopen.
Vermijd onnodige ritten
De autoriteiten adviseren inwoners en toeristen om tijdens de zwaarste periode binnen te blijven en verplaatsingen zoveel mogelijk uit te stellen.
Wie toch onderweg moet, krijgt het advies:
- niet door water te rijden;
- tunnels en laaggelegen wegen te vermijden;
- afstand te houden van rivieren en beekjes;
- niet in parkeergarages of ondergrondse ruimtes te blijven bij snel stijgend water;
- actuele waarschuwingen te volgen.
Barcelona zelf ook in risicogebied
Barcelona behoort tot het gebied waar zeer zware regen wordt verwacht.
Ook daar kan in korte tijd zoveel water vallen dat straten en tunnels tijdelijk onderlopen.
De stad beschikt over uitgebreide regenwaterbuffers en riolering, maar bij extreme neerslaghoeveelheden kan ook daar het systeem tijdelijk worden overbelast.
Tot zondagmiddag grote voorzichtigheid
De beperkingen gelden voorlopig tot zondag 14.00 uur.
Daarna kan de situatie opnieuw worden beoordeeld.
De regen verplaatst zich naar verwachting gedurende zondag verder richting het noorden van Catalonië.
Vooral Girona en de Costa Brava kunnen daardoor later op zondag nog met zware buien te maken krijgen.
Hoogste alarmniveau serieus nemen
De Catalaanse autoriteiten benadrukken dat de huidige waarschuwingen uitzonderlijk zijn.
De combinatie van zeer zware regen, verzadigde bodems, sterke wind en mogelijke tornado’s kan lokaal gevaarlijke situaties veroorzaken.
Wie zaterdagavond of zondagochtend in Barcelona, Girona of andere getroffen delen van Catalonië verblijft, doet er daarom verstandig aan de waarschuwingen van de hulpdiensten nauwgezet te volgen en onnodige verplaatsingen te vermijden.
Bij direct gevaar kan in Spanje altijd 112 worden gebeld.
