Van spookstation tot vijfsterrenhotel: slapen in Canfranc tussen Pyreneeën, spionnen en nazi-goud

Hoog in de Spaanse Pyreneeën staat een van de meest bijzondere stationsgebouwen van Spanje. Het enorme internationale station van Canfranc, in de provincie Huesca in Aragón, was ooit een belangrijke spoorverbinding tussen Spanje en Frankrijk. Tegenwoordig is een groot deel van het historische gebouw omgebouwd tot een luxe vijfsterrenhotel.

Maar achter de indrukwekkende gevel schuilt een geschiedenis die bijna uit een film lijkt te komen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog passeerden hier goud, strategische grondstoffen, vluchtelingen en geheim agenten.

Monumentaal station midden in de Pyreneeën

Het station ligt op ongeveer 1.195 meter hoogte in de smalle vallei Los Arañones, vlak bij de Franse grens. Het gebouw heeft een gevel van ongeveer 241 meter lang en telt maar liefst 365 ramen.

Het werd op 18 juli 1928 officieel geopend door de Spaanse koning Alfonso XIII en de Franse president Gaston Doumergue. De bedoeling was ambitieus: Canfranc moest een belangrijke toegangspoort worden tussen het Iberisch Schiereiland en de rest van Europa.

Goud en wolfram tijdens de Tweede Wereldoorlog

Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg Canfranc een heel andere rol. Spanje leverde via deze spoorverbinding onder meer wolfram, ook bekend als wolfraam of tungsten, richting nazi-Duitsland. Dit metaal was belangrijk voor de Duitse oorlogsindustrie, onder andere voor het versterken van militaire materialen.

In omgekeerde richting kwam goud Europa binnen via Spanje. Documenten die jaren later bij het station werden gevonden, registreerden volgens onderzoek het vervoer van grote hoeveelheden goud via Canfranc in 1942 en 1943. Spaanse media hebben daarbij melding gemaakt van ongeveer 86 ton goud. El País

Rond het zogenoemde ‘nazi-goud van Canfranc’ zijn in de loop der jaren echter ook veel verhalen en legendes ontstaan. Historici waarschuwen dat sommige verhalen over de oorlogsjaren later zijn aangedikt.

Vluchtroute voor Joden en verzetsmensen

Canfranc speelde tegelijkertijd een heel andere rol. Mensen die uit het door nazi-Duitsland bezette Europa probeerden te ontsnappen, gebruikten routes door de Pyreneeën om Spanje te bereiken.

Onder hen waren Joodse vluchtelingen en politieke tegenstanders van het naziregime. De gemeente Canfranc heeft onder meer getuigenissen gedocumenteerd van Holocaustoverlevenden die via het gebied naar Spanje wisten te vluchten. Canfranc

Een belangrijke naam uit deze geschiedenis is Albert Le Lay, destijds hoofd van de Franse douane in Canfranc. Hij werkte in het geheim mee aan het helpen van vluchtelingen en aan verzetsactiviteiten.

Spionnen aan beide kanten van de grens

Door zijn ligging werd Canfranc tijdens de oorlog ook een knooppunt voor inlichtingendiensten.

Geallieerde agenten, verzetsleden en informanten opereerden rond het station en probeerden informatie over Duitse transporten te verzamelen. Historische onderzoeken en gerechtelijke documenten bevestigen dat er meerdere spionagenetwerken actief waren.

Daardoor kreeg Canfranc later zelfs de bijnaam ‘het Spaanse Casablanca’.

Einde van de internationale treinverbinding

De internationale verbinding kreeg in 1970 een zware klap toen aan de Franse kant een goederentrein ontspoorde en de brug van L’Estanguet zwaar beschadigd raakte.

De internationale spoorverbinding werd daarna niet hersteld. Het enorme stationsgebouw verloor zijn oorspronkelijke functie en raakte gedurende tientallen jaren steeds verder in verval.

Oude station omgebouwd tot luxe hotel

Na een omvangrijke restauratie kreeg het gebouw uiteindelijk een nieuw leven. Op 27 januari 2023 opende hier het Canfranc Estación, a Royal Hideaway Hotel, onderdeel van Barceló Hotel Group. Canfranc

Het interieur verwijst nadrukkelijk naar de gouden jaren van het internationale treinverkeer. Art-decovormen, messing details, donkere groentinten, oker en historische spoorwegelementen moeten bezoekers terugbrengen naar de sfeer van de jaren twintig.

Zelfs oude spoorwagons zijn in het hotelconcept verwerkt. Daarin bevinden zich restaurants.

Meer dan honderd kamers in het historische gebouw

Volgens de gemeente Canfranc beschikt het hotel over 104 kamers. Verder zijn er restaurants, een wellnessruimte, een verwarmd zwembad, fitnessfaciliteiten en een bibliotheek. Canfranc

Het station is sinds 2002 bovendien beschermd als cultureel erfgoed en maakt deel uit van het historische Spaanse spoorwegerfgoed. Barceló Grupo

Vooral in de herfst bijzonder

Een van de mooiste perioden om Canfranc te bezoeken is oktober en november. De omliggende bossen kleuren dan geel, oranje en rood, terwijl de toppen van de Pyreneeën soms al met sneeuw bedekt zijn.

Naast het station zijn in de omgeving ook oude militaire verdedigingswerken, wandelroutes en historische gebouwen te vinden. Het dorp ligt bovendien dicht bij de skigebieden Astún en Candanchú.

Zo is een gebouw dat jarenlang symbool stond voor verval opnieuw een trekpleister geworden. Alleen al vanwege de architectuur is Canfranc bijzonder, maar de combinatie van luxe, spoorweggeschiedenis, oorlog, vluchtelingenroutes en spionage maakt dit voormalige grensstation tot een van de opmerkelijkste plekken in de Spaanse Pyreneeën.