PP eist aftreden Sánchez na vrijgave geheime documenten over crisis in Ceuta
De Spaanse oppositiepartij Partido Popular (PP) eist het aftreden van premier Pedro Sánchez na de publicatie van tientallen eerder geheime documenten over de migratiecrisis in Ceuta. Volgens het PP tonen de stukken aan dat de regering vooraf informatie had over mogelijke massale pogingen om de grens over te steken. De regering bestrijdt echter dat vooraf bekend was hoe groot de toestroom zou worden.
De politieke druk op de Spaanse regering neemt toe na de vrijgave van ongeveer 40 documenten van de Spaanse inlichtingendiensten en veiligheidsdiensten over de gebeurtenissen in Ceuta eind juli.
PP-woordvoerder Ester Muñoz stelde woensdag 9 september dat de documenten volgens haar aantonen dat sprake was van ernstig bestuurlijk falen en riep premier Pedro Sánchez op af te treden.
Het PP spreekt van een „dejación de funciones”, oftewel het verzaken van overheidstaken. Muñoz ging nog verder en stelde dat de regering rechtstreeks verantwoordelijk zou zijn voor wat in Ceuta is gebeurd. Dat zijn politieke beschuldigingen van het PP en geen vastgestelde juridische conclusies.
CNI waarschuwde een dag vóór massale grensoversteek
Uit de openbaar gemaakte stukken blijkt dat het Spaanse Centro Nacional de Inteligencia (CNI) op 29 juli informatie had over oproepen via sociale media om de grens met Ceuta over te steken.
De waarschuwing betrof mogelijke pogingen tijdens de viering van de Marokkaanse Troondag op 30 juli.
De Spaanse inlichtingendienst informeerde zowel de Spaanse regering als de Marokkaanse autoriteiten over deze signalen.
Op 30 en 31 juli volgde vervolgens een ongekend grote migratiebeweging richting de Spaanse autonome stad.
Volgens de inmiddels vrijgegeven informatie probeerden meer dan 70.000 mensen vanuit Marokko Ceuta binnen te komen. Duizenden mensen bleven uiteindelijk in de stad achter.
PP: regering wist dat er iets stond te gebeuren
Volgens Ester Muñoz bewijzen de stukken dat de regering wel degelijk vooraf gewaarschuwd was.
Het PP verwijt Sánchez daarom dat zijn kabinet wekenlang een verkeerd beeld heeft gegeven van de beschikbare informatie.
Muñoz spreekt zelfs van een „staatsleugen” en stelt dat de documenten vragen oproepen over wat mogelijk nog niet openbaar is gemaakt.
Ook PP-leider Alberto Núñez Feijóo voerde woensdag in het Spaanse parlement de druk op.
Hij beschuldigde Sánchez ervan Spanje onvoldoende te hebben beschermd en riep hem op vervroegde verkiezingen uit te schrijven.
Sánchez antwoordde dat er verkiezingen zullen komen in 2027.
Sánchez: omvang crisis was niet voorspeld
Premier Sánchez geeft een andere uitleg aan de documenten.
Volgens hem waren er wel signalen dat mensen via sociale media werden opgeroepen richting Ceuta te trekken, maar was niet voorzien dat de beweging zo’n enorme omvang zou krijgen.
Sánchez erkende woensdag in een interview met de Spaanse publieke omroep TVE wel dat de Spaanse inlichtingendiensten beter moeten worden in anticipatie en preventie, vooral omdat oproepen en desinformatie zich via sociale media razendsnel kunnen verspreiden.
Hij verdedigde tegelijkertijd het optreden van zijn regering en stelde dat de overheid vanaf het begin op de crisis heeft gereageerd.
De regering wil volgens Sánchez bovendien de opvangcapaciteit in Ceuta aanzienlijk vergroten.
Documenten tonen oplopende zorgen
De vrijgegeven informatie laat zien dat verschillende Spaanse veiligheidsdiensten gedurende juli steeds meer signalen ontvingen over mogelijke onrust rond de grens.
Volgens Reuters bevatten de documenten onder meer waarschuwingen over toenemende oproepen op sociale media en signalen van een mogelijke migratiecrisis in de dagen voorafgaand aan 30 juli.
De documenten beantwoorden daarmee een belangrijke vraag: er waren vooraf waarschuwingen.
Maar een tweede vraag blijft onderdeel van de politieke strijd: kon de regering op basis van die informatie redelijkerwijs voorzien dat tienduizenden mensen vrijwel tegelijkertijd richting Ceuta zouden trekken?
Het PP zegt van wel. Sánchez en zijn kabinet houden vol dat de uitzonderlijke omvang niet was voorspeld.
Ook rol Marokko opnieuw onder vergrootglas
De crisis heeft opnieuw geleid tot vragen over de rol van buurland Marokko.
In enkele van de vrijgegeven stukken wordt melding gemaakt van passiviteit van Marokkaanse grensfunctionarissen tijdens delen van de crisis. Tegelijkertijd is er volgens de tot nu toe openbaar gemaakte informatie geen vastgesteld bewijs dat de Marokkaanse regering de massale grensoversteek zelf heeft georganiseerd.
De relatie met Rabat is politiek bijzonder gevoelig omdat Ceuta en Melilla Spaanse steden op de Noord-Afrikaanse kust zijn waarvan Marokko de Spaanse soevereiniteit historisch betwist.
Ceuta blijft politieke crisis voor Sánchez
De gebeurtenissen van eind juli zijn inmiddels uitgegroeid tot veel meer dan alleen een migratiecrisis.
Ze hebben geleid tot discussies over:
- de beveiliging van de Spaanse buitengrens;
- de kwaliteit van de inlichtingenvoorziening;
- de relatie tussen Spanje en Marokko;
- de opvangcapaciteit van Ceuta;
- en de verantwoordelijkheid van de regering-Sánchez.
Sánchez zat woensdagmiddag zelf een bijeenkomst van het Comité Especializado de Situación over Ceuta voor. Daarbij waren verschillende ministers betrokken en nam de minister van Territoriaal Beleid vanuit Ceuta deel.
De publicatie van de geheime stukken lijkt de politieke discussie voorlopig dan ook niet te beëindigen.
Integendeel: het PP gebruikt de documenten nu als aanleiding om het aftreden van Sánchez te eisen, terwijl de regering juist stelt dat openbaarmaking moet aantonen dat zij niets probeert achter te houden.
Wat vaststaat, is dat de Spaanse inlichtingendienst vóór 30 juli waarschuwde voor mogelijke pogingen om Ceuta binnen te komen. Of de regering daarmee ook had kunnen voorzien dat de crisis zo’n uitzonderlijke omvang zou krijgen, vormt nu het centrale politieke twistpunt.
