Onrust rond start schooljaar in Ceuta: sommige ouders houden kinderen voorlopig thuis
De zomervakantie loopt ten einde, maar van een normale start van het nieuwe schooljaar is in Ceuta nauwelijks sprake. Wanneer op dinsdag 8 september duizenden kinderen en jongeren weer naar school gaan, gebeurt dat onder verscherpte beveiliging. Een deel van de ouders heeft zo weinig vertrouwen in de situatie dat zij overweegt hun kinderen de eerste dagen thuis te houden.
De zorgen zijn een gevolg van de migratiecrisis die eind juli ontstond, toen in korte tijd meer dan 70.000 mensen vanuit Marokko Ceuta binnenkwamen. Hoewel het overgrote deel inmiddels is teruggekeerd of de stad heeft verlaten, bevinden zich nog duizenden migranten in Ceuta en blijft de maatschappelijke spanning groot.
Ouders voelen zich nog niet gerustgesteld
De Spaanse overheid heeft verschillende veiligheidsmaatregelen aangekondigd om het schooljaar zo normaal mogelijk te laten beginnen.
Toch zeggen ouders en vertegenwoordigers van de onderwijsgemeenschap dat er nog veel onzekerheid bestaat. Vooral ouders van oudere kinderen die zelfstandig naar school of het voortgezet onderwijs lopen, maken zich zorgen over de situatie buiten de schoolterreinen.
Sommige gezinnen hebben volgens de lokale oudervereniging al aangegeven dat zij hun kinderen de eerste schooldagen niet naar de les zullen sturen, zelfs wanneer er extra beveiliging aanwezig is.
Het gaat daarbij nadrukkelijk om keuzes van individuele gezinnen. Er is geen algemene oproep om kinderen thuis te houden.
Politie en andere veiligheidsdiensten rond scholen
Om de zorgen weg te nemen heeft de regering een uitgebreid veiligheidsplan opgesteld.
Er komt toezicht bij:
- schoolroutes;
- bushaltes;
- toegangswegen naar scholen;
- ingangen van onderwijsinstellingen;
- momenten waarop leerlingen aankomen en vertrekken;
- schoolpleinen en recreatiemomenten.
Politie, Guardia Civil, militair personeel en Protección Civil worden bij het veiligheidsprogramma betrokken.
Daarnaast worden sommige scholen ook buiten de lestijden bewaakt. Het doel daarvan is te voorkomen dat onbevoegden ’s avonds of ’s nachts de gebouwen binnendringen.
Hoeveel mensen precies voor de operatie worden ingezet, wordt om veiligheidsredenen niet bekendgemaakt.
Sommige ouders zien beveiliging slechts als tijdelijke oplossing
De extra aanwezigheid van veiligheidsdiensten stelt niet iedereen gerust.
Sommige ouders vragen zich af hoelang de maatregelen noodzakelijk zullen blijven. Zij vrezen dat kinderen eraan gewend raken dat politie of andere veiligheidsdiensten rond hun school aanwezig zijn.
Onder ouders leeft daarom niet alleen de vraag of de scholen op 8 september veilig genoeg zijn, maar vooral wanneer de normale situatie in Ceuta daadwerkelijk terugkeert.
Scholen werden tijdens crisis gebruikt voor opvang
De zorgen zijn extra groot rond onderwijsgebouwen die tijdens de noodsituatie tijdelijk werden gebruikt voor de opvang van migranten en minderjarigen.
Onder meer bij enkele scholen kwamen na de gebeurtenissen van eind juli meldingen binnen van mensen die gebouwen of delen daarvan waren binnengegaan.
De autoriteiten hebben aangegeven dat gebruikte scholen inmiddels zijn schoongemaakt en waar nodig hersteld, zodat zij gereed zijn voor het nieuwe schooljaar.
Toch blijft bij sommige ouders wantrouwen bestaan.
Een moeder die zelf in het voortgezet onderwijs werkt, vertelde aan 20minutos dat haar zevenjarige zoon terugkeert naar een school waar tijdens de eerste dagen van de crisis mensen het terrein en lokalen waren binnengekomen.
Oudervereniging verwacht meer afwezigheid
De Federación de Asociaciones de Madres y Padres de Alumnos (FAMPA) Cuatro Culturas de Ceuta verwacht dat tijdens de eerste schooldagen relatief veel kinderen afwezig zullen zijn.
Volgens de organisatie hebben verschillende ouders laten weten hun kinderen aanvankelijk thuis te willen houden.
Vooral het gebrek aan vertrouwen in de overheid en onvoldoende informatie over de praktische veiligheid rond scholen spelen volgens de oudervereniging een rol.
Niet alleen de situatie binnen de schoolgebouwen baart ouders zorgen. Ook de routes die kinderen dagelijks te voet of per openbaar vervoer afleggen worden genoemd.
Peuters beginnen later
Voor de jongste kinderen is het begin van het schooljaar al aangepast.
Ceuta heeft besloten de opening van de escuelas infantiles, de voorzieningen voor jonge kinderen, uit te stellen tot eind september.
Voor basisscholen en middelbare scholen blijft 8 september voorlopig wel de officiële startdatum.
Ook psychologische gevolgen krijgen aandacht
De discussie gaat ondertussen niet uitsluitend over fysieke veiligheid.
Onderwijzers en vakbonden waarschuwen dat de gebeurtenissen van de afgelopen weken ook psychologische gevolgen kunnen hebben voor kinderen, ouders en leraren.
Sommige gezinnen hebben hun kinderen tijdens de crisis minder buiten laten spelen of bepaalde wijken, stranden en parken vermeden. Daardoor hebben kinderen volgens ouders een heel andere zomervakantie beleefd dan normaal.
Onderwijsvakbond CSIF vindt daarom dat scholen extra psychologische ondersteuning moeten krijgen.
Volgens de vakbond kan niet van leraren worden verwacht dat zij naast hun gewone onderwijstaken ook alle spanningen en angsten die leerlingen meenemen zelf opvangen.
Onderwijs moet juist helpen normaliteit terug te brengen
Tegelijkertijd benadrukken verschillende ouders en leraren dat thuisblijven niet de structurele oplossing kan zijn.
Juist het terugkeren naar school, vrienden, lessen en vaste dagelijkse routines kan kinderen helpen opnieuw een gevoel van normaliteit te krijgen.
Een moeder en docente verwoordde die tweestrijd tegenover 20minutos duidelijk: enerzijds bestaat er bezorgdheid over de veiligheid, anderzijds wil zij voorkomen dat haar kinderen na een onrustige zomer ook hun onderwijs en dagelijkse routine verliezen.
8 september wordt belangrijke test voor Ceuta
De start van het nieuwe schooljaar wordt daarmee een belangrijk moment voor de autonome Spaanse stad.
De regering hoopt dat de uitgebreide veiligheidsmaatregelen voldoende vertrouwen geven om duizenden leerlingen veilig naar hun scholen te laten terugkeren.
Voor veel gezinnen zal echter vooral moeten blijken hoe de situatie in de praktijk verloopt.
Na weken van onrust is de uitdaging voor Ceuta daarom groter dan alleen het openen van de schooldeuren: kinderen, ouders en leraren moeten het vertrouwen krijgen dat het gewone dagelijkse leven weer kan beginnen.
