Nieuwe aardbevingskaart Spanje: deze populaire kustplaatsen liggen in de hoogste risicozones

Spanje heeft een nieuwe officiële kaart gepubliceerd waarop te zien is waar de kans op zware aardbevingsschokken het grootst is. Vooral delen van Andalusië, Murcia en de provincie Alicante vallen op. Ook populaire bestemmingen zoals Málaga, Nerja, Torrevieja en Alicante bevinden zich in gebieden waar zware schokken mogelijk zijn. De Spaanse overheid heeft daarom nieuwe regels vastgesteld om inwoners en toeristen beter te beschermen.

Spanje vernieuwt aardbevingsplannen na ruim 30 jaar

Voor het eerst sinds 1995 heeft Spanje zijn nationale richtlijnen voor de voorbereiding op aardbevingen grondig vernieuwd.

De Spaanse ministerraad keurde de nieuwe regels op 6 oktober 2026 goed. Vier dagen later werden ze gepubliceerd in het officiële staatsblad, het Boletín Oficial del Estado (BOE).

De richtlijn moet ervoor zorgen dat landelijke, regionale en lokale overheden beter samenwerken bij een zware aardbeving.

Daarbij wordt gebruikgemaakt van nieuwe wetenschappelijke inzichten, historische aardbevingsgegevens en onderzoek naar de geologische structuur van Spanje.

Een belangrijk onderdeel is de officiële aardbevingskaart, waarop gebieden zijn ingedeeld naar de intensiteit van mogelijke grondschokken.

Waar is het aardbevingsgevaar in Spanje het grootst?

De hoogste categorie op de nieuwe kaart omvat gebieden waar aardbevingen een intensiteit van VIII of hoger kunnen bereiken op de Europese macroseismische schaal.

Dit betreft vooral delen van drie Spaanse regio’s:

• Andalusië: met name Granada, Málaga, Almería en bepaalde omliggende gebieden.

• Comunidad Valenciana: vooral het zuiden van de provincie Alicante, waaronder de zuidelijke Costa Blanca.

• Murcia: de stad Murcia en verschillende omliggende gemeenten.

Dat deze gebieden op de kaart staan, betekent niet dat er binnenkort een zware aardbeving wordt verwacht.

De kaart geeft aan hoe sterk de grond in een gebied onder bepaalde omstandigheden kan schudden en helpt overheden zich daarop voor te bereiden.

Málaga en Nerja behoren tot de risicogebieden

In de provincie Málaga zijn verschillende bekende plaatsen opgenomen in de hoogste categorie.

Daaronder vallen Málaga-stad, Antequera en diverse gemeenten in de streek Axarquía, ten oosten van Málaga.

Bekende toeristische bestemmingen die op de lijst staan, zijn onder andere Nerja, Torrox, Frigiliana, Vélez-Málaga, Cómpeta en Algarrobo.

Opvallend is dat niet de hele Costa del Sol dezelfde risicocategorie heeft.

De westelijke kuststrook, met plaatsen als Marbella, Fuengirola en Estepona, behoort niet tot de gemeentelijke lijst met intensiteit VIII of hoger.

Dat betekent echter niet dat aardbevingen daar uitgesloten zijn.

Alicante en Torrevieja eveneens in hoogste categorie

Ook de provincie Alicante kent verschillende gebieden waar relatief zware aardbevingsschokken mogelijk zijn.

Vooral het zuiden van de Costa Blanca valt op.

Onder meer de volgende plaatsen staan in de hoogste categorie:

• Alicante en Elche

• Torrevieja

• Orihuela

• Guardamar del Segura

• Santa Pola

• Rojales

• Pilar de la Horadada

• San Miguel de Salinas

• Los Montesinos

• Algorfa

Voor Nederlanders en Belgen die in deze gebieden wonen of een tweede woning bezitten, is dit relevante informatie.

De Costa Blanca is immers een van de populairste Spaanse regio’s onder buitenlandse huizenkopers.

Bij de beoordeling van een woning speelt niet alleen de ligging een rol, maar ook de bouwkwaliteit, de ouderdom en de mate waarin het gebouw bestand is tegen aardbevingen.

Granada heeft een van de hoogste aardbevingsrisico’s

De omgeving van Granada behoort volgens het Spaanse geografische instituut IGN tot de gebieden met de hoogste seismische activiteit op het Iberisch Schiereiland.

Meer dan negentig gemeenten in de provincie Granada staan op de lijst met mogelijke schokken van intensiteit VIII of hoger.

Daaronder vallen Granada-stad, Loja, Lanjarón, Almuñécar, Salobreña en Motril.

De regio werd in het verleden regelmatig getroffen door aardbevingen. Ook in augustus 2026 werden verschillende voelbare schokken geregistreerd.

Op 14 augustus vond bijvoorbeeld een aardbeving met een magnitude van 4,8 plaats bij Alhendín, gevolgd door andere bevingen in de omgeving.

De terugkerende aardbevingsactiviteit onderstreept waarom goede noodplannen in deze regio belangrijk zijn.

Wat betekenen de cijfers op de aardbevingskaart?

De officiële kaart gebruikt een intensiteitsschaal die aangeeft hoe sterk de gevolgen van een aardbeving op een bepaalde locatie kunnen zijn.

Dat is iets anders dan de magnitude, waarmee de omvang van een aardbeving bij de bron wordt uitgedrukt.

De nieuwe Spaanse richtlijn onderscheidt verschillende belangrijke niveaus:

Intensiteit VI: sterke schokken die door veel mensen worden gevoeld. Regio’s waar zulke intensiteiten mogelijk zijn, moeten speciale aardbevingsplannen opstellen.

Intensiteit VII: zeer sterke schokken waarbij schade kan ontstaan, vooral aan kwetsbare gebouwen. Gemeenten in deze zones moeten lokale noodplannen hebben.

Intensiteit VIII: ernstige schokken waarbij aanzienlijke schade aan gebouwen mogelijk is, afhankelijk van hun constructie en staat.

De kaart is gebaseerd op een zogenoemde terugkeerperiode van 475 jaar.

Dat betekent ongeveer 10 procent kans dat de aangegeven intensiteit op een bepaalde locatie binnen vijftig jaar wordt bereikt of overschreden.

Het betekent dus niet dat er slechts één keer per 475 jaar een aardbeving plaatsvindt.

Nieuwe verplichtingen voor Spaanse gemeenten

Met de nieuwe regelgeving worden overheden verplicht beter voorbereid te zijn op mogelijke aardbevingen.

Gemeenten die onder de aangewezen risicocategorieën vallen, moeten beschikken over passende noodplannen.

Daarin moet onder andere aandacht worden besteed aan evacuatieroutes, veilige verzamelplaatsen, kwetsbare inwoners en de beschikbaarheid van hulpdiensten.

Ook toerisme wordt nadrukkelijk meegenomen.

In populaire vakantiegebieden kan de bevolking tijdens de zomermaanden immers aanzienlijk groter zijn dan het officiële inwonertal. Hulpdiensten moeten daar bij hun voorbereiding rekening mee houden.

Waarschuwingen via mobiele telefoons

De Spaanse overheid wil inwoners bij noodsituaties zo snel mogelijk kunnen waarschuwen.

Daarvoor kan het bestaande waarschuwingssysteem ES-Alert worden gebruikt.

Met dit systeem kunnen autoriteiten een noodmelding rechtstreeks versturen naar mobiele telefoons in een getroffen gebied.

Daarnaast moeten inwoners beter worden geïnformeerd over wat zij voor, tijdens en na een aardbeving kunnen doen.

Ook worden procedures opgesteld om gebouwen na zware schokken snel te inspecteren en vast te stellen of bewoners veilig kunnen terugkeren.

Wat betekent dit als je een huis in Spanje bezit of wilt kopen?

Voor mensen die een woning in Spanje bezitten of willen aanschaffen, kan de aardbevingskaart nuttige informatie bieden.

Vooral in gebieden met een verhoogde seismische dreiging is het verstandig om aandacht te besteden aan de constructieve veiligheid van een gebouw.

Bij oudere woningen of huizen die ingrijpend zijn verbouwd, kan een technische bouwkundige inspectie extra belangrijk zijn.

De aardbevingskaart alleen zegt namelijk niets over de daadwerkelijke veiligheid van een individuele woning.

Een goed ontworpen en onderhouden gebouw kan aanzienlijk beter bestand zijn tegen schokken dan een kwetsbaar of slecht onderhouden pand.

Geen reden voor paniek, wel voor voorbereiding

Spanje ligt in een gebied waar verschillende tektonische platen elkaar beïnvloeden. Daardoor komen aardbevingen vooral in het zuiden en zuidoosten regelmatig voor.

De nieuwe kaart betekent niet dat het aardbevingsgevaar plotseling groter is geworden.

Wel beschikt de overheid over een actueler kader om mogelijke gevolgen in kaart te brengen en beschermingsmaatregelen te organiseren.

Voor inwoners, vakantiegangers en huiseigenaren is de belangrijkste boodschap dat een verhoogde aardbevingsdreiging niet betekent dat een zware beving aanstaande is, maar dat goede voorbereiding belangrijk blijft.