Mohamed VI bekritiseert Spanje om Ceuta-crisis en waarschuwt tegen ‘druk, chantage en bedreigingen’
De Marokkaanse koning Mohamed VI heeft zich voor het eerst publiekelijk uitgesproken over de migratiecrisis rond Ceuta van afgelopen zomer. In een toespraak bij de opening van het nieuwe parlementaire jaar uitte hij kritiek op wat hij omschreef als “onverantwoordelijke verklaringen” vanuit bepaalde politieke en mediakringen in Spanje.
Tegelijkertijd benadrukte hij dat de relatie met Spanje voor Marokko een soevereine keuze is en volgens hem niet afhankelijk mag worden gemaakt van druk, dreigementen of chantage.
Eerste publieke reactie op crisis in Ceuta
De uitspraken zijn opvallend omdat Mohamed VI tot nu toe niet rechtstreeks had gereageerd op de gebeurtenissen van eind juli.
Toen staken volgens 20minutos meer dan 80.000 mensen, voornamelijk Marokkanen, de grens over naar de Spaanse enclave Ceuta.
De koning noemde Ceuta niet expliciet, maar zijn opmerkingen over migratiesamenwerking waren duidelijk gericht op de spanningen die daarna tussen Spanje en Marokko ontstonden.
Koning erkent vooruitgang met Spanje
Ondanks zijn kritiek benadrukte Mohamed VI dat de betrekkingen tussen Spanje en Marokko de afgelopen jaren op meerdere terreinen zijn verbeterd.
Daarbij noemde hij specifiek de samenwerking tegen irreguliere migratie.
Volgens hem heeft die samenwerking concrete resultaten opgeleverd, maar loopt het huidige model inmiddels tegen zijn grenzen aan.
Kritiek op terugkeer van minderjarigen
Een belangrijk punt van kritiek is volgens de koning de trage repatriëring van minderjarige migranten.
Mohamed VI stelde dat verouderde regelgeving en rechterlijke beslissingen die volgens hem onvoldoende rekening houden met de realiteit de terugkeer van minderjarigen en mensen die zich volgens Marokko ten onrechte als vluchteling voordoen bemoeilijken.
Volgens hem kan dat criminele netwerken juist in de kaart spelen.
‘Huidige model is verouderd’
Mohamed VI stelde dat het huidige model van samenwerking op migratiegebied niet langer voldoende is.
Volgens hem hebben terugkerende crises laten zien dat een nieuwe aanpak nodig is.
Marokko wil daarom een nieuw strategisch document presenteren aan zijn partners, met name aan de Europese Unie. Daarin wil Rabat voorstellen doen voor een andere samenwerking rond ontwikkeling, economische concurrentiekracht en regionale stabiliteit.
Marokko wil als betrouwbare partner worden gezien
De koning benadrukte dat Marokko zichzelf beschouwt als een verantwoordelijke en betrouwbare partner die zijn afspraken wil nakomen.
Tegelijkertijd verwacht Rabat volgens hem dezelfde houding van Spanje en andere Europese partners.
Die boodschap komt op een gevoelig moment in de relatie tussen beide landen.
Bezoek Spaanse koning en koningin op komst
De toespraak vond plaats enkele dagen voor een gepland bezoek van de Spaanse koning en koningin aan Ceuta en Melilla.
Die twee autonome Spaanse steden aan de Noord-Afrikaanse kust zijn al jarenlang een gevoelig onderwerp in de relatie tussen Spanje en Marokko.
Marokko heeft in het verleden meermaals aangegeven aanspraak te maken op beide gebieden, terwijl Spanje benadrukt dat zij integraal onderdeel zijn van het Spaanse grondgebied.
Migratie blijft centraal spanningspunt
Migratie vormt een van de belangrijkste onderdelen van de samenwerking tussen Spanje en Marokko.
Spanje is voor de controle van migratieroutes vanuit Noord-Afrika sterk afhankelijk van samenwerking met Marokkaanse autoriteiten.
Tegelijkertijd leidt die afhankelijkheid regelmatig tot politieke discussie in Spanje, vooral wanneer grote groepen migranten tegelijk proberen Ceuta of Melilla binnen te komen.
Ook aandacht voor jongeren in Marokko
Mohamed VI gebruikte zijn toespraak daarnaast om aandacht te vragen voor de positie van Marokkaanse jongeren.
Volgens hem moeten jongeren centraal komen te staan in het overheidsbeleid, met meer nadruk op:
- onderwijs;
- opleiding;
- werkgelegenheid;
- economische participatie;
- en gelijke kansen.
Die oproep komt in een periode waarin Marokko te maken heeft met onvrede onder jongeren en hoge jeugdwerkloosheid.
Bijna drie miljoen jongeren zonder studie of werk
Volgens 20minutos zijn er in Marokko bijna drie miljoen jongeren die niet werken en geen onderwijs volgen.
Voor een deel van hen vormt emigratie naar Europa een mogelijke uitweg.
De koning riep bedrijven daarom op om meer te investeren, innovatie te stimuleren en meer werkgelegenheid te creëren.
Relatie Spanje-Marokko blijft kwetsbaar
De toespraak maakt duidelijk dat Rabat de relatie met Madrid wil voortzetten, maar tegelijkertijd duidelijk grenzen stelt aan de voorwaarden waaronder die samenwerking plaatsvindt.
Voor Spanje blijft Marokko een belangrijke partner op het gebied van migratie, veiligheid, handel en energie.
Tegelijkertijd kunnen kwesties rond Ceuta, Melilla en migratie de onderlinge relatie snel onder druk zetten.
De komende weken zal vooral blijken hoe Madrid reageert op de kritiek van Mohamed VI en op het nieuwe samenwerkingsvoorstel dat Marokko wil presenteren.
